Η υλακή των κυνών (ή, αλλιώς, το γάβγισμα των σκύλων)

Βλέπετε τους κύνας, βλέπετε τους κακούς εργάτας... (Φιλιππησίους 3:2)
 
"Βλέπετε τους κύνας...". προειδοποιεί ο απόστολος! Αν και καμιά φορά μπορεί να ακούγεται και ένας οργισμένος άνθρωπος να ηχεί σαν να γαβγίζει, οι σκύλοι πάντως δεν μπορούν να κάνουν διαφορετικά. Το πιο χαρακτηριστικό τους γάβγισμα διαθέτει ένα ιδιαίτερο "ηχόχρωμα", που δεν είναι άλλο από το περίφημο στερεότυπο  "...μετά φόβου και τρόμου εργάζεσθε την εαυτών σωτηρίαν"!

Υπάρχουν τρία πράγματα που "οι κύνες" αδυνατούν - δήθεν - να κατανοήσουν εν προκειμένω:

1. Το πρωτότυπο κείμενο, σε αντίθεση με την εσφαλμένη μετάφραση Βάμβα, δεν περιλαμβάνει κανένα "εργάζεσθε".
2. Το ρήμα "κατεργάζεσθε", που περιλαμβάνει το πρωτότυπο κείμενο, δεν έχει καθόλου τη σημασία του "εργάζεσθε".
3. Το εδάφιο δεν τελειώνει εκεί (βέβαια τα "ακρωτηριασμένα" εδάφια αποτελούν μια από τις αγαπημένες συνήθειες των "κυνών").

Αυτές οι διαπιστώσεις συνεπάγονται τα εξής ερμηνευτικά σχόλια:

1. Η "εαυτών σωτηρία" ποτέ δεν μπορεί να μετατραπεί σε αντικείμενο "έργου", διότι αυτό θα ακύρωνε όλο το Ευαγγέλιο του Θεού (φυσικά, αυτό δεν είναι κάτι που θα ευαισθητοποιούσε τους "κύνες"...).

2. Το ρήμα "κατεργάζομαι" διαθέτει μια ευρεία σημασιολογική ποικιλία. Ως ενεργητικής διάθεσης, μεταβατικό μονόπτωτο (δηλαδή συντασσόμενο με ένα αντικείμενο - εδώ το "(την εαυτών) σωτηρίαν") - μπορεί να εμππίπτει σε μια από τις παρακάτω σημασίες: α) εκτελώ, πραγματοποιώ, επιτελώ, εξασκώ· β) παράγω, προκαλώ, προξενώ· γ) εξασφαλίζω, αποκτώ, κατακτώ. Έτσι, σίγουρα, η ακριβής απόδοση του ρήματος χρήζει προσεκτικής μελέτης και όχι "κυνικών" υπεραπλουστεύσεων. Σε μια τέτοια μελέτη θα πρέπει, μεταξύ άλλων, να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση και στην έννοια της "σωτηρίας", η οποία στην Αγία Γραφή δεν ταυτίζεται καθόλου συχνά με αυτήν της "εσχατολογικής" σωτηρίας, γύρω από την οποία περιστρέφονται μονίμως "οι κύνες". Π.χ. υπάρχει "σωτηρία" (ψυχική) των γυναικών δια της τεκνογονίας (Α' Τιμ. 2,15)· υπάρχει "σωτηρία" (σωματική) του "κάμνοντος" δια της ευχής της πίστεως των προσκαλεσμένων πρεσβυτέρων της εκκλησίας (Ιακ. 5,14-15) κ.α.

3. Το κατακακοποιημένο εδάφιο συσχετίζεται άμεσα και οργανικά - λόγω του "γαρ" - με το αμέσως επόμενο "Θεός γαρ έστιν ο ενεργών εν υμίν και το θέλειν και το ενεργείν υπέρ της ευδοκίας", που ολοκληρώνει το νόημά του.

"Οι κύνες", βέβαια, αρέσκονται εκ φύσεως να απειλούν γαβγίζοντας. Τους φαντάζεστε να δίνουν αυτοί απάντηση στα δύο "δομικά" ρητορικά ερωτήματα του αποστόλου στο Ρωμ. 6 κεφ. ("επιμένωμεν τη αμαρτία, ίνα η χάρις πλεονάση;" και "αμαρτήσομεν, ότι ουκ εσμέν υπό νόμον αλλά υπό χάριν;); Αλλά, ακόμα και όταν γαβγίζουν από τους άμβωνες, σε αυτές τις περικοπές η αμηχανία τους είναι φανερή...

Ε. Σταυρόπουλος, φιλόλογος