Σε ποιον μιλάει ο Θεός;

Όλη η Γραφή είναι ωφέλιμη για τη διδασκαλία μας,  αλλά δεν προορίζεται κάθε οδηγία για τη δική μας συμμετοχή. Είναι απαραίτητο να διακρίνουμε το ακροατήριο στο οποίο απευθύνονται οι αποκαλύψεις του Θεού. Σε ποιον μιλάει ο Θεός;

Ακόμη και στην Καινή Διαθήκη υπάρχουν πολλές οδηγίες και υποσχέσεις προς αγίους του παρελθόντος ή προς τον μελλοντικό Ισραήλ που δεν απευθύνονται σε κανέναν μέσα στην εκκλησία σήμερα.

Όταν η διδασκαλία και οι εντολές του Κυρίου Ιησού που αφορούν τόσο σαφώς στον λαό Ισραήλ, εφαρμόζονται στον επουράνιο λαό — όπως κάποιοι τα εφαρμόζουν — δημιουργούνται τεράστιες ερμηνευτικές αντιφάσεις, οι οποίες οδηγούν κάποιον σε αναπόφευκτα ερωτήματα (και εδώ θα περιοριστούμε ενδεικτικά στα προβλήματα που προκύπτουν από την εξέταση ενός μόνο βιβλίου της Καινής Διαθήκης):

Ζούμε στις έσχατες ημέρες; Τι λέει πραγματικά η Αγία Γραφή

Με όλα όσα συμβαίνουν στον κόσμο, είναι λογικό ερώτημα. Πόλεμοι, διχασμοί, καταστροφές, ηθική σύγχυση· μπορεί να νιώθει κανείς πως το τέλος πλησιάζει. Και αν έχεις περάσει χρόνο στο διαδίκτυο ή σε ορισμένους εκκλησιαστικούς κύκλους, πιθανότατα έχεις ακούσει κάποιον να λέει: «Σίγουρα ζούμε στις έσχατες ημέρες».

Αλλά ζούμε;

Είναι εύκολο να παρασυρθούμε από δραματικούς τίτλους ή θεωρίες που ακούγονται Βιβλικές, αλλά είναι περισσότερο γνώμες παρά Γραφή. Γι’ αυτό, αντί να ρωτάμε τι λένε οι άνθρωποι για τις έσχατες ημέρες, χρειάζεται να θέσουμε μια καλύτερη ερώτηση: Τι λέει η Βίβλος για τις έσχατες ημέρες;

Τι είναι το κίνημα «Η Βασιλεία τώρα»;

Η θεολογία «Βασιλεία τώρα», είναι η πίστη της Χαρισματικής Κίνησης της Προτεσταντικής χριστιανικής απόχρωσης, κυρίως στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι υπερασπιστές της Βασιλείας τώρα πιστεύουν ότι ο Θεός έχασε τον έλεγχο πάνω στον κόσμο όταν ο Διάβολος απέκτησε εξουσία πάνω στον Αδάμ και την Εύα που αμάρτησαν. Από τότε, λέει η θεολογία αυτή, ο Θεός έχει προσπαθήσει να επανακτήσει τον έλεγχο του κόσμου αναζητώντας μια ξεχωριστή ομάδα ανθρώπων – που χαρακτηρίζονται ως «λαός της διαθήκης», «νικητές» ή «ο στρατός του Ιωήλ» – και ότι μέσω αυτών και των κοινωνικών θεσμών (συμπεριλαμβανομένων των κυβερνήσεων και των νομοθεσιών) ο κόσμος θα τεθεί υπό την εξουσία του Θεού. Πιστεύουν ότι από τη στιγμή που οι πιστοί κατοικούνται από το ίδιο Άγιο Πνεύμα που κατοίκησε στον Ιησού Χριστό, όλοι έχουμε εξουσία στον Ουρανό και πάνω στη γη· έχουμε τη δύναμη να πιστεύουμε και να μιλάμε έτσι που να φέρνουμε στην ύπαρξη πράγματα που δεν υπάρχουν, κι έτσι να πραγματοποιήσουμε τον αιώνα της Βασιλείας.

Πώς να μελετάτε τη Βίβλο με τη σωστή μέθοδο

Ένα από τα πράγματα για τα οποία είμαι περισσότερο ευγνώμων στη Βιβλική μου εκπαίδευση είναι ότι διδάχθηκα τη σημασία της φυσιολογικής-κυριολεκτικής μεθόδου ερμηνείας. Θυμάμαι ακόμη με αγάπη πώς αυτό άνοιξε τις Γραφές μπροστά μου με έναν θαυμαστό τρόπο όταν ήμουν νέος Χριστιανός. Δεν το δέχθηκα άκριτα. Είχα γεμίσει το μυαλό και την καρδιά μου με την Αγία Γραφή πριν πάω στη Βιβλική Σχολή και είχα μάθει να δοκιμάζω τα πάντα με βάση αυτήν. Εμπιστευόμουν υποσχέσεις όπως τα Ιωάννης 7:17 και 8:31,32, και η φυσιολογική-κυριολεκτική μέθοδος ερμηνείας μού φάνηκε αληθινή μόλις την άκουσα. Ήξερα ότι ήταν η αλήθεια και αισθανόμουν ότι επρόκειτο για μια εξαιρετικά σημαντική αλήθεια.

Πιστεύω ότι η συνεπής εφαρμογή της κυριολεκτικής μεθόδου ερμηνείας οδηγεί σε μια θεολογία των οικονομιών (Dispensationalism). Συμφωνώ με την ακόλουθη δήλωση του Charles Ryrie: «Αν η απλή ή φυσιολογική ερμηνεία είναι η μόνη έγκυρη ερμηνευτική αρχή και αν εφαρμόζεται με συνέπεια, τότε θα οδηγήσει κάποιον στο να είναι "οικονομιαστής". Όσο βασική κι αν θεωρεί κανείς τη φυσιολογική ερμηνεία και όσο συνεπώς κι αν τη χρησιμοποιεί στην ερμηνεία της Γραφής, σε αυτόν ακριβώς τον βαθμό θα γίνει αναγκαστικά "οικονομιαστής".»

Ισραήλ και Εκκλησία: Οι διαφορές στη σωτηριολογία και εσχατολογία

Το παρόν δημοσίευμα αποτελεί συνέχεια των προηγουμένων:
Η Θεία Χάρη προς τον Ισραήλ και τους Χριστιανούς  — Οι διαφορές
Ισραήλ και Εκκλησία: Τρεις διαφορετικές θεϊκές οδηγίες ζωής

Συνεχίζοντας με τα υπόλοιπα από τα επτά διακριτά χαρακτηριστικά, τα οποία υπάρχουν τόσο στον Ιουδαϊσμό όσο και στον Χριστιανισμό:

Ισραήλ και Εκκλησία: Τρεις διαφορετικές θεϊκές οδηγίες ζωής

Πέρα και ανεξάρτητα από το αποκαλυμμένο θέλημα του Θεού, όπως αυτό καταγράφεται για παλαιότερες εποχές, η Αγία Γραφή εκθέτει εκτενώς τρεις διακριτές και πλήρεις θεϊκές οδηγίες που ρυθμίζουν την ανθρώπινη συμπεριφορά. Καμία από αυτές τις οδηγίες δεν απευθύνεται στους αγγέλους ούτε στους Εθνικούς ως τέτοιους. Δύο απευθύνονται στον Ισραήλ — η μία στην παρελθούσα εποχή, γνωστή ως Μωσαϊκός Νόμος, και η άλλη στη διατύπωση των όρων εισόδου και της απαιτούμενης διαγωγής μέσα στη Μεσσιανική βασιλεία, όταν αυτή εγκαθιδρυθεί στη γη. Η τρίτη απευθύνεται στους Χριστιανούς και παρέχει θεϊκή καθοδήγηση στη σημερινή εποχή για τον επουράνιο λαό, ο οποίος ως προς τη θέση του έχει ήδη τελειοποιηθεί εν Χριστώ Ιησού.

Η Θεία Χάρη προς τον Ισραήλ και τους Χριστιανούς — Οι διαφορές

Μια αληθινή θρησκεία συνίσταται σε μια συγκεκριμένη σχέση, με τις αντίστοιχες ευθύνες της, που έχει θεσπιστεί θεϊκά μεταξύ Θεού και ανθρώπου. Δεν υπάρχει αποκάλυψη κάποιας διακριτής σχέσης που να έχει θεσπιστεί είτε μεταξύ Θεού και αγγέλων είτε μεταξύ Θεού και Εθνικών, η οποία να φέρει τα χαρακτηριστικά μιας αληθινής θρησκείας· όμως ο Θεός έχει εισέλθει σε σχέση με τον Ιουδαίο, γεγονός που καταλήγει στον Ιουδαϊσμό — ή σε αυτό που ο απόστολος Παύλος προσδιορίζει ως «τη θρησκεία των Ιουδαίων» (Πράξ. 26:5· Γαλ. 1:13· πρβλ. Ιακ. 1:26,27) — και με τον Χριστιανό, γεγονός που καταλήγει στον Χριστιανισμό, ή σε αυτό που οι συγγραφείς της Καινής Διαθήκης αποκαλούν «την πίστη» (Ιούδα 1:3) και «την οδό αυτή» (Πράξ. 9:2· 22:4· πρβλ. 18:26· Β΄ Πέτρ. 2:2).

Αφαιρώντας θρησκευτικές αλυσίδες (βίντεο)

Αν θέλεις αιώνια ζωή και ειρήνη, τότε χρειάζεται να ελευθερωθείς από τις θρησκευτικές αλυσίδες της αμαρτίας, του νόμου, της σάρκας και του κόσμου. Αυτό το μάθημα διδάσκει πώς η χάρη του Θεού σπάζει τις θρησκευτικές αλυσίδες μέσω της πίστης στο ευαγγέλιο του Ιησού Χριστού.

Το Περίγραμμα με εδάφια και Διαφορές χάρης και θρησκείας

Η οικονομία της χάρης (βίντεο)

Ο Kevin Sadler εξηγεί το πώς αυτό που πιστεύουμε επηρεάζει τη συμπεριφορά μας, και πώς να ορθοτομούμε τον λόγο του Θεού ώστε να γνωρίζουμε τι έχει γραφτεί για εμάς σήμερα και πώς να το εφαρμόζουμε στη ζωή μας.

Πώς να διαβάζετε την Αγία Γραφή με διάκριση (βίντεο)

Υπάρχουν διαφορές στη Βίβλο. Πώς θα τις ερμηνεύσετε; Μάθετε περισσότερα σε αυτό το μάθημα του Justin Johnson.


Πώς μπορείτε να βάλετε ελληνικούς υποτίτλους στο βίντεο: Κάτω δεξιά, πατάτε το ορθογώνιο (Υπότιτλοι). Μετά, πατάτε το σήμα με τον τροχό (Ρυθμίσεις) > Υπότιτλοι > Αυτόματη Μετάφραση και επιλέγετε Ελληνικά. Η μετάφραση έχει αρκετά προβλήματα, αλλά νόημα ...βγαίνει.

Το Περίγραμμα της διδασκαλίας:

5 πράγματα που πέτυχε η Ανάσταση του Χριστού

Η σωματική ανάσταση του Χριστού αποτελεί θεμελιώδη λίθο του Χριστιανισμού. Με άλλα λόγια, καθορίζει την ίδια τη χριστιανική πίστη. Χωρίς αυτήν, δεν μπορεί κανείς να θεωρηθεί Χριστιανός (Α΄ Κορ. 15:14).

Ίσως αυτό να ακούγεται κατηγορηματικό, αλλά το να πούμε κάτι λιγότερο θα υποτιμούσε τα επιτεύγματα της ανάστασης του Χριστού. Γιατί, όμως, ο Χριστιανισμός εξαρτάται τόσο πολύ από την ανάσταση του Χριστού; Τι σημαίνει αυτό για εμάς;

Ας δούμε πέντε από τα σημαντικότερα επιτεύγματά της:

Ποιο είναι και τι επιτελεί το ευαγγέλιο στη ζωή μας

Σε ένα από τα πιο συγκλονιστικά αποσπάσματα ολόκληρης της Αγίας Γραφής, ο Απόστολος Παύλος έρχεται αντιμέτωπος με τον θάνατο, αυτόν τον υπέρτατο εχθρό της ανθρωπότητας, διακηρύσσοντας με σθένος τα χαρμόσυνα νέα: ο Ιησούς θριαμβεύει και σε αυτόν τον τομέα, όπως και σε όλους τους άλλους. Στα εναρκτήρια εδάφια του 15ου κεφαλαίου της Α' Προς Κορινθίους Επιστολής, ο Παύλος μάς δείχνει πώς η ανάσταση του σώματος αποτελεί θεμελιώδη λίθο της χριστιανικής πίστης· είναι αναπόσπαστο κομμάτι του ευαγγελίου. Ιδού τα λόγια του: 

«Αδελφοί, σας θυμίζω το χαρμόσυνο μήνυμα που σας έφερα με το κήρυγμά μου. Αυτό το μήνυμα το δεχτήκατε, σ’ αυτό παραμείνατε σταθεροί, μ’ αυτό και σώζεστε, αν βέβαια μένετε προσκολλημένοι σ’ αυτό, με το νόημα που σας το κήρυξα· εκτός εάν μάταια πιστέψατε. Σας παρέδωσα τη διδασκαλία που είχα κι εγώ παραλάβει και που έχει πρωταρχική σημασία: ότι δηλαδή ο Χριστός πέθανε, σύμφωνα με τις Γραφές, για τις αμαρτίες μας· ότι τάφηκε και ότι, σύμφωνα με τις Γραφές αναστήθηκε την τρίτη ημέρα.» (Α' Κορινθίους 15:1-4)

Τι είναι αυτό που "έχει την πρωταρχική σημασία" (και το απορρίπτει ο "Χριστιανισμός")

"Παρέδωκα γαρ υμίν ΕΝ ΠΡΩΤΟΙΣ ό και παρέλαβον..." (Α' Κορινθίους 15:3α)   

Ευαγγέλιο και Αγία Γραφή
Όλη η Αγία Γραφή εδράζεται και περιστρέφεται γύρω από το Ευαγγέλιο (ο ορισμός του βρίσκεται ακριβώς στη συνέχεια της περικοπής), όπως ολόκληρη η Γη περιστρέφεται γύρω από τον άξονά της για να υπάρχει - ακόμα καί αν αυτό το γεγονός δεν γίνεται άμεσα αντιληπτό από τις αισθήσεις μας! Και, ανάλογα, μόνο μέσα από το πρίσμα του Ευαγγελίου η Αγία Γραφή γίνεται ολόκληρη "Ευαγγέλιο", αλλιώς  σε "εκσφενδονίζει" στο χάος της ("Βιβλικής" βεβαίως βεβαίως...) θρησκείας, μέσα στον τρόμο του Νόμου και την "παραδοξότητα" των "αντιφάσεών" της. Αυτό το αποστολικό "εν πρώτοις", που εύστοχα αποδίδεται με την έννοια του "αυτό που έχει πρωταρχική σημασία", είναι - όπως όλη η περικοπή - θεμελιώδους και καθοριστικής σημασίας δήλωση μεν, εντελώς - και ολέθρια - υποβαθμισμένη και περιθωριοποιημένη από το "χριστιανικό" θρησκευτικό σύστημα (πάσης δογματικής αποχρώσεως δε).

Το Ευαγγέλιο "της περιτομής" και "της ακροβυστίας" (2ο μέρος)

Οι εκκλησίες που δημιουργήθηκαν από την αποστολική διακονία του Παύλου - και στις οποίες απευθύνει τις επιστολές του - ήταν, κατά το πλείστον, μικτές στη σύνθεσή τους, αποτελούμενες από Ιουδαίους της διασποράς και Έλληνες (σε αντίθεση με την φυλετική ομοιογένεια, που χαρακτήριζε τις εκκλησίες της Ιουδαίας, παρά το εσωτερικό σχίσμα τους μεταξύ "παραδοσιακών" και "ελληνιστών"). Η "λύση του μεσότοιχου του φραγμού" και η "ενοποίηση των δύο" και η "ποίηση ειρήνης" από τον Χριστό, δεν σήμαινε, φυσικά, την, δικτατορικού τύπου, κατάργηση των ιδιαιτεροτήτων, που πάντοτε αποτελεί το όραμα των, πάσης φύσεως, ανόητων. Άλλωστε, η πραγματική έννοια της ειρήνης είναι αυτή της "ολοκλήρωσης και της πληρότητας μέσω της σύνθεσης των φαινομενικά ετερόκλητων στοιχείων".

Το Ευαγγέλιο "της περιτομής" και "της ακροβυστίας" (1ο μέρος)

Η αιτία της πνευματικής καχεξίας της Εκκλησίας δεν έχει καμιά σχέση με τον Διαφωτισμό και τον Μοντερνισμό, όπως πολλοί ανοήτως πρεσβεύουν. Έχει να κάνει αποκλειστικά με τον "Διοτρεφικό συγκεντρωτισμό" των εκκλησιών και με το γεγονός ότι η εκκλησιαστική (με την "εκκλησιολογική" της έννοια) Μεταρρύθμιση δεν έχει ακόμα συντελεστεί. Στην πράξη αυτό σημαίνει πως οι εκκλησίες αδυνατούν παντελώς να οικοδομηθούν αποστολικά, ώστε να "καταντήσουν στην ενότητα" (τόσο στο εσωτερικό τους, όσο και μεταξύ τους), διότι αγνοούν την αποστολική αρχή της "διαλεκτικής σύνθεσης", που αποτελεί αναγκαία και ικανή συνθήκη για την ενότητά τους.

Η βάση της σιγουριάς μας σε αβέβαιους καιρούς

Πολλά ακούγονται για την αυτοπεποίθηση. Η αυτοπεποίθηση, λένε, είναι το κλειδί για την επιτυχία στον κόσμο, και αν πιστεύουμε μόνο στον εαυτό μας, δεν υπάρχει όριο για το τι μπορούμε να επιτύχουμε. Υπάρχει φυσικά  ένα ποσοστό αλήθειας σε αυτή την προσέγγιση αλλά κανένας δεν μπορεί να μας εγγυηθεί ότι η αυτοπεποίθηση θα κυριαρχεί αταλάντευτη στη ζωή μας. Πάντα θα υπάρχουν διακυμάνσεις. Και φυσικά θα υπάρξει ακόμα μεγαλύτερο πρόβλημα αν προσπαθήσουμε όλο αυτό να το εφαρμόσουμε στην πνευματική ζωή. Ο διάβολος και ο γύρω μας κόσμος αλλά και η ίδια μας η σάρκα δεν αφήνουν την αυτοπεποίθησή μας να διαρκέσει για πολύ, όσο προσπαθούμε εμείς οι ίδιοι να τη στηρίζουμε. Έτσι, η αμφιβολία και η αποθάρρυνση πάντοτε θα χτυπούν την πόρτα μας.

Πώς μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι ο Θεός θα ολοκληρώσει το έργο που έχει αρχίσει στη ζωή μας; Στην Προς Φιλιππησίους 1:6 διαβάζουμε γι’ αυτή τη βεβαιότητα του Παύλου: «επειδή, είμαι βέβαιος, ακριβώς σε τούτο, ότι εκείνος που άρχισε σε σας ένα καλό έργο, θα το αποτελειώσει μέχρι την ημέρα του Iησού Xριστού». Ποια είναι η βάση αυτής της σιγουριάς μας; Μήπως είναι η δική μας προσπάθεια, η επιμέλειά μας, η αφοσίωσή μας, ο αγώνας μας και η αγωνία μας να είμαστε άγιοι και αναμάρτητοι; Ή μήπως είναι ο ίδιος ο Κύριος το θεμέλιο της σιγουριάς μας στους αβέβαιους καιρούς που ζούμε; Συγκεκριμένα θα δούμε 4 λόγους για τους οποίους μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι ο Θεός θα ολοκληρώσει αυτό που άρχισε στη ζωή μας.

Η στάση του Χριστιανού απέναντι στο οικουμενιστικό κίνημα

Ο Walter A. Elwell, στο Συνοπτικό Ευαγγελικό Λεξικό Θεολογίας, ορίζει τον Οικουμενισμό ως «την οργανωμένη προσπάθεια που θα επιφέρει την συνεργασία και την ενότητα μεταξύ των Χριστιανών». Σε διεθνές επίπεδο, το Παγκόσμιο Συμβούλιο των Εκκλησιών αντιπροσωπεύει τον Οικουμενισμό όταν δηλώνει τον σκοπό του κατ' αυτόν τον τρόπο: «Το Παγκόσμιο Συμβούλιο των Εκκλησιών αποτελεί κοινωνία των εκκλησιών που ομολογούν τον Κύριο Ιησού Χριστό ως Θεό και Σωτήρα σύμφωνα με τις Γραφές, και συνεπώς επιδιώκουν να εκπληρώσουν μαζί την κοινή τους κλήση για τη δόξα του ενός Θεού, Πατέρα, Υιού και Αγίου Πνεύματος. Πρόκειται για μια κοινωνία εκκλησιών καθ' οδόν προς την ορατή ενότητα σε μια πίστη και μία ευχαριστιακή κοινωνία, που εκφράζεται στη λατρεία και στην κοινή εν Χριστώ ζωή. Επιδιώκει να ωθεί προς αυτήν την ενότητα, όπως ο Ιησούς προσευχήθηκε για τους ακολούθους Του, «ώστε να πιστέψει ο κόσμος» (Ιωάννης 17:21)» (www.wcc-coe.org). Ένα κείμενο με τίτλο Ευαγγελικοί και Καθολικοί Μαζί: Η Χριστιανική Αποστολή στην Τρίτη Χιλιετία, που εκδόθηκε το 1994 και επιδοκιμάζεται από μερικούς μάλλον επιφανείς εκπροσώπους του Ευαγγελικού Χριστιανισμού και του Ρωμαιοκαθολικισμού, αποτελεί ένα άλλο παράδειγμα Οικουμενισμού.

«Στα ουσιώδη ενότητα, στα επουσιώδη ελευθερία, σε όλα αγάπη»;

Οι περισσότεροι Χριστιανοί έχουν ακούσει αυτή την παραλλαγή του ιστορικού χριστιανικού αποφθέγματος. Είναι ένα από τα αγαπημένα εκείνων που δίνουν έμφαση στην οικουμενιστική αγάπη έναντι της δογματικής συμφωνίας.

Δεν έχω ακούσει ποτέ να το χρησιμοποιεί κάποιος που υποστηρίζει τη Βιβλική αλήθεια, αλλά πάντα από εκείνους που θα ήθελαν να παραβλέψουμε τις δογματικές διαφορές και να εγκαταλείψουμε την επιδίωξη της δογματικής ενότητας στην εκκλησία.

Γιατί συμβαίνει αυτό;

Πώς μπορούμε να αναγνωρίσουμε έναν ψευδοδιδάσκαλο ή ψευδοπροφήτη

Ο Ιησούς μάς προειδοποίησε ότι «ψευδομεσσίες και ψευδοπροφήτες» θα εμφανιστούν και θα προσπαθήσουν να παραπλανήσουν ακόμα και τους εκλεκτούς (Κατά Ματθαίον 24:23-27, βλέπε επίσης Β` Πέτρου 3:3 και Ιούδα 17,18). Η καλύτερη προστασία απέναντι στο ψεύδος και τους ψευδοδιδασκάλους – είναι να ξέρεις την αλήθεια. Για να διακρίνεις ένα πλαστό πράγμα, μελέτησε το γνήσιο. Κάθε πιστός που «ορθοτομεί τον λόγο της αλήθειας» (Β' Τιμόθεο 2:15), και που μελετάει προσεκτικά την Αγία Γραφή, μπορεί να αναγνωρίζει τις λάθος διδασκαλίες. Για παράδειγμα, ένας πιστός που έχει διαβάσει τις ενέργειες του Πατρός, του Υιού και του Αγίου Πνεύματος στο Κατά Ματθαίον 3:16,17, αμέσως θα αμφισβητήσει κάθε διδασκαλία που αρνείται την Τριαδικότητα του Θεού. Το «πρώτο βήμα», λοιπόν, είναι η μελέτη της Αγίας Γραφής και η σύγκριση όλων των διδασκαλιών με ό,τι λέει η Γραφή.

"Χριστιανικός" μυστικισμός και Αγία Γραφή

Ο "χριστιανικός" μυστικισμός ορίζεται γενικά ως η πρακτική της εμπειρικής γνώσης του Θεού. Μπορεί ακόμη να εφαρμοστεί ο όρος στο μυστήριο της Ευχαριστίας στον Ρωμαιοκαθολικισμό, αλλά και στην αποκαλούμενη απόκρυφη σημασία των Γραφών, όπως στον Γνωστικισμό. Η Αγία Γραφή δεν έχει κρυμμένες έννοιες ούτε τα στοιχεία της Θείας Κοινωνίας μετατρέπονται κυριολεκτικά σε σώμα και αίμα Χριστού. Αν και είναι αληθές ότι οι Χριστιανοί βιώνουν τον Θεό, ο "χριστιανικός" μυστικισμός τείνει να εξυψώνει την εμπειρική γνώση και ν’ απολαμβάνει το μυστηριώδες, εστιάζοντας στον μυστικισμό για πνευματική αύξηση. Ο Βιβλικός Χριστιανισμός εστιάζει στη γνώση του Θεού διαμέσου του λόγου Του (την Αγία Γραφή) και της κοινωνίας του Αγίου Πνεύματος διαμέσου της προσευχής. Ο μυστικισμός τείνει ν’ αποτελεί μια ατομική, υποκειμενική πρακτική, ενώ ο Βιβλικός Χριστιανισμός είναι τόσο μια προσωπική σχέση με τον Θεό, όσο και μία κοινωνική που βιώνεται μεταξύ τών ανθρώπων. Δεν υπάρχει μοναχικός Χριστιανός. Κάθε τι που θεωρείται «χριστιανικός μυστικισμός» δεν είναι λάθος (κι εδώ, είναι η παγίδα!), αλλά μεγάλο τμήμα του είναι, και η εστίαση στον μυστικισμό μπορεί βεβαίως να οδηγήσει κάποιον στην εκτροπή.