Το αρχέτυπο σχίσμα της Εκκλησίας

Το μεγάλο βάρος στη διακονία του αποστόλου Παύλου δεν ήταν το κήρυγμα, που αποτελούσε το αυτονόητο λειτούργημά του, αλλά "η μέριμνα πασών των εκκλησιών" και, συνακόλουθα, το "ποιος σκανδαλίζεται και εγώ δεν φλέγομαι;". Εκείνο που δεν έχουμε κατανοήσει επαρκώς (και κακώς, διότι αυτό είναι πολύ χρήσιμο πρακτικά για την κατανόηση του κρισιμότερου, διαχρονικά, προβλήματος της Εκκλησίας) είναι ότι, σε αντίθεση με τις φυλετικά ομοιογενείς εκκλησίες της Ιουδαίας και της Σαμάρειας που διακονούσαν οι Δώδεκα, οι εκκλησίες που ίδρυε ο Παύλος συντίθονταν όλες τους από το εκρηκτικό μείγμα Ιουδαίων της διασποράς και Ελλήνων. Αν υπήρχε, λοιπόν, δυσπιστία που δημιουργούσε προβλήματα μεταξύ παραδοσιακών και ελληνιζόντων Ιουδαίων στις εκκλησίες της Ιουδαίας, μπορεί κανείς να αναλογιστεί πόσο δύσκολη ήταν η κατάσταση στις μικρασιατικές και ευρωπαϊκές εκκλησίες, όπου αναμειγνύονταν οι εκπρόσωποι της πιο παραδοσιακής πολιτισμικής "έχθρας" (έτσι ονομάζει ο ίδιος ο Παύλος την αντιπαλότητα των δύο φυλών).

Ο Θεός είναι ο απόλυτος Φονταμενταλιστής!

Αυτό που ονομάζεται Χριστιανική θρησκεία/Χριστιανισμός/Χριστιανοσύνη (σε όλες σχεδόν τις εκφάνσεις του), αυτό το υβρίδιο "Ιουδαϊσμού" και "ελληνικού ανθρωπισμού" που αρέσκεται να χρησιμοποιεί ανεπίγνωστα το όνομα του Χριστού, διακατέχεται από τόση αγνωσία αλλά και εχθρότητα (μίσος, πιο σωστά) για το Ευαγγέλιο του Θεού, όση διακατείχε τους Ιουδαίους (τον τότε "λαό του Θεού") για το πρόσωπο του Χριστού κατά σάρκα! Λυπάμαι αν αυτή η διαπίστωση σοκάρει κάποιους, αλλά εύχομαι ειλικρινά να τους δοθεί η δυνατότητα να την επαληθεύσουν, διότι αυτό θα ισοδυναμεί και με την πραγματική σωτηρία τους αντί για τα θρησκευτικά υποκατάστατά της, που οδηγούν στην απώλεια...

Η "μητέρα" όλων των ...πλανών

Η "μητέρα" όλων των πλανών λέγεται "θρησκεία" - της "Βιβλικής" καθόλου μη εξαιρουμένης!

Από αυτήν απορρέουν τόσο οι επιμέρους πλάνες που μαστίζουν ακόμα και τους πιστούς και αγίους, όσο και οι "ηχηρές" πνευματικές αποτυχίες της Εκκλησίας (όπως π.χ. το γεγονός ότι οι τέσσερις στους πέντε - σπάνιοι άλλωστε πια - "κατηχούμενοι" των εκκλησιών αποτυγχάνουν να ριζώσουν σε αυτές!).

Ποια είναι, όμως, συγκεκριμένα, η ταυτότητα αυτής της "θρησκείας" - και δη της "χριστιανικής" (για λόγους, τόσο οικονομίας, όσο και ευνόητους, θα περιοριστούμε εδώ στη μελέτη ειδικά της "Βιβλικής");

Τι είναι αυτό που "έχει την πρωταρχική σημασία" (και το απορρίπτει ο "Χριστιανισμός")

"Παρέδωκα γαρ υμίν ΕΝ ΠΡΩΤΟΙΣ ό και παρέλαβον..." (Α' Κορινθίους 15:3α)   

Ευαγγέλιο και Αγία Γραφή
Όλη η Αγία Γραφή εδράζεται και περιστρέφεται γύρω από το Ευαγγέλιο (ο ορισμός του βρίσκεται ακριβώς στη συνέχεια της περικοπής), όπως ολόκληρη η Γη περιστρέφεται γύρω από τον άξονά της για να υπάρχει - ακόμα καί αν αυτό το γεγονός δεν γίνεται άμεσα αντιληπτό από τις αισθήσεις μας! Και, ανάλογα, μόνο μέσα από το πρίσμα του Ευαγγελίου η Αγία Γραφή γίνεται ολόκληρη "Ευαγγέλιο", αλλιώς  σε "εκσφενδονίζει" στο χάος της ("Βιβλικής" βεβαίως βεβαίως...) θρησκείας, μέσα στον τρόμο του Νόμου και την "παραδοξότητα" των "αντιφάσεών" της. Αυτό το αποστολικό "εν πρώτοις", που εύστοχα αποδίδεται με την έννοια του "αυτό που έχει πρωταρχική σημασία", είναι - όπως όλη η περικοπή - θεμελιώδους και καθοριστικής σημασίας δήλωση μεν, εντελώς - και ολέθρια - υποβαθμισμένη και περιθωριοποιημένη από το "χριστιανικό" θρησκευτικό σύστημα (πάσης δογματικής αποχρώσεως δε).

Το Ευαγγέλιο "της περιτομής" και "της ακροβυστίας" (2ο μέρος)

Οι εκκλησίες που δημιουργήθηκαν από την αποστολική διακονία του Παύλου - και στις οποίες απευθύνει τις επιστολές του - ήταν, κατά το πλείστον, μικτές στη σύνθεσή τους, αποτελούμενες από Ιουδαίους της διασποράς και Έλληνες (σε αντίθεση με την φυλετική ομοιογένεια, που χαρακτήριζε τις εκκλησίες της Ιουδαίας, παρά το εσωτερικό σχίσμα τους μεταξύ "παραδοσιακών" και "ελληνιστών"). Η "λύση του μεσότοιχου του φραγμού" και η "ενοποίηση των δύο" και η "ποίηση ειρήνης" από τον Χριστό, δεν σήμαινε, φυσικά, την, δικτατορικού τύπου, κατάργηση των ιδιαιτεροτήτων, που πάντοτε αποτελεί το όραμα των, πάσης φύσεως, ανόητων. Άλλωστε, η πραγματική έννοια της ειρήνης είναι αυτή της "ολοκλήρωσης και της πληρότητας μέσω της σύνθεσης των φαινομενικά ετερόκλητων στοιχείων".

Το Ευαγγέλιο "της περιτομής" και "της ακροβυστίας" (1ο μέρος)

Η αιτία της πνευματικής καχεξίας της Εκκλησίας δεν έχει καμιά σχέση με τον Διαφωτισμό και τον Μοντερνισμό, όπως πολλοί ανοήτως πρεσβεύουν. Έχει να κάνει αποκλειστικά με τον "Διοτρεφικό συγκεντρωτισμό" των εκκλησιών και με το γεγονός ότι η εκκλησιαστική (με την "εκκλησιολογική" της έννοια) Μεταρρύθμιση δεν έχει ακόμα συντελεστεί. Στην πράξη αυτό σημαίνει πως οι εκκλησίες αδυνατούν παντελώς να οικοδομηθούν αποστολικά, ώστε να "καταντήσουν στην ενότητα" (τόσο στο εσωτερικό τους, όσο και μεταξύ τους), διότι αγνοούν την αποστολική αρχή της "διαλεκτικής σύνθεσης", που αποτελεί αναγκαία και ικανή συνθήκη για την ενότητά τους.

Η γιορτή που χρειαζόμαστε

Η "κοινωνία του σώματος και του αίματος του Χριστού" είναι ακριβώς η "κοινωνία μετ' αλλήλων" - ναι, αυτή που κάνει "το αίμα του Χριστού, του Υιού του Θεού, να μας καθαρίζει από κάθε αμαρτία" - τουτέστιν η εκκλησία. Μία από τις θεμελιώδεις εκφράσεις αυτής της κοινωνίας (μαζί με τη συλλογική προάσπιση και εφαρμογή της αλήθειας, που βρίσκεται στη γραπτή αποστολική παράδοση, μέσω της ισηγορίας και της παρρησίας των αγίων, της υπερφυσικής κάλυψης πνευματικών αναγκών και της φυσικής κάλυψης βιοτικών αναγκών, και των δια σπλάγχνων προσευχών για την προμήθεια των ελλειπόντων) είναι και το αγαπητικό κοινό τραπέζι φαγητού των αγίων (αυτό που το πνεύμα της θρησκοληψίας έχει αναγάγει σε "μετουσιωτικό μυστήριο" ή σε "θρησκευτική τελετή"). Η "κοινωνία" αυτή είναι θεόθεν προορισμένη να είναι πηγή πνευματικής ζωής και υγείας, να είναι η μέγιστη επίγεια ΓΙΟΡΤΗ ελευθερίας, αλήθειας και αγάπης' είναι αυτό που ο Χριστός διακήρυξε με το "Εγώ ήλθον ίνα ζωήν έχωσι και ΠΕΡΙΣΣΟΝ έχωσι". Πραγματικά, τη ζωή διαθέτει οποίος έχει τον Χριστό και μόνος του, αλλά για να απολαμβάνει αυτό το εξαίσιο "ΠΕΡΙΣΣΟΝ" χρειάζεται απαραίτητα αυτήν την "κοινωνία μετ' αλλήλων", αυτή την αληθινή και ένδοξη ΓΙΟΡΤΗ!

Προφητείες και προφήτες

Η γνήσια προφητεία, κατά κανόνα, διακρίνεται με βάση δύο θεμελιώδεις προϋποθέσεις:

1. Πηγάζει από γνήσια διδασκαλία, δηλαδή από την ισηγορία και την παρρησία των αγίων στην ερμηνεία της Γραφής, η οποία με τη σειρά της "φιλτράρεται" από το σύνολο των αγίων της εκκλησίας, προεξαρχόντων, αλλά ουδέποτε χειραγωγούντων ή αυθαιρετούντων, των επισκόπων της. Στις σέκτες του one man show, που θέλουν να παριστάνουν τις εκκλησίες, γνήσια προφητεία είναι δύσκολο να υπάρξει - αν και υπάρχουν εξαιρέσεις, όπου η οικονομία του Θεού επιτρέπει κάτι τέτοιο για κάποια ειδική ατομική ανάγκη.

"Βδελύσσεται" ο Θεός τους ομοφυλόφιλους;

Γενικώς, η έννοια του "βδελύσσομαι" (σιχαίνομαι) - με τα παράγωγά της - πάρα πολύ σπάνια χρησιμοποιείται στην Αγία Γραφή έχοντας ως αντικείμενό της πρόσωπα, ενώ πολύ συχνά ως κατηγορούμενο πράξεων. Έτσι, ενώ ο Θεός δεν δηλώνει - τουλάχιστον άμεσα - "βδελυγμία" για ανθρώπους, ωστόσο τη διατρανώνει για πράξεις τους, χαρακτηρίζοντάς τις "βδελύγματα".

Πιθανή εξαίρεση του κανόνα θα μπορούσε να θεωρηθεί το Τίτος 1,16: "..(τον) Θεό ομολογούν ότι (τον) ξέρουν από βιωματική εμπειρία (αυτή είναι η σημασία του "ειδέναι" του πρωτότυπου κειμένου), όμως με τα έργα Τον αρνούνται, βδελυκτοί όντες και απειθείς και για κάθε έργο αγαθό αδόκιμοι". Ωστόσο, η όλη περικοπή κάνει λόγο για "πολλούς (και) ανυπότακτους, ματαιολόγους και φρεναπάτες, μάλιστα τους εκ της περιτομής", άρα για τους ιουδαΐζοντες "Χριστιανούς" ψευτοδασκάλους, ενώ δεν ορίζεται με σαφήνεια αν το "βδελυκτοί όντες" αφορά και στον τρόπο που τους βλέπει ο Θεός ή μόνο οι άνθρωποι.

Τελικά, "χάνεται ή δεν χάνεται η σωτηρία;"

Ένας αδελφός ρώτησε αν και πότε εξαλείφει ο Θεός το όνομά μας από το βιβλίο της ζωής. Προφανώς το ερώτημα ανάγεται στην πολυσυζητημένη προβληματική τού αν χάνεται η σωτηρία ή όχι. Συνήθως, βέβαια, αυτό το αγωνιώδες δίλημμα απασχολεί εκείνους που οι ίδιοι δεν έχουν ακόμα σωθεί, αλλά υπάρχουν, ίσως, και εξαιρέσεις στον κανόνα.

Λοιπόν, η απάντηση, βιβλικά, είναι ότι "ναι, χάνεται! Δυσκολότατα, αλλά χάνεται...". Και χάνεται, κατά κανόνα, με έναν πολύ συγκεκριμένο τρόπο, ο οποίος δηλώνεται, εμμέσως πλην σαφώς, στην περικοπή Α' Κορινθίους 15:1-8 (που αποτελεί το θεμέλιο όλης της Αγίας Γραφής) και επιβεβαιώνεται, εμμέσως πλην σαφώς, στην προς Γαλάτες επιστολή.

"Πίστευσον εις τον Κύριον Ιησούν Χριστόν, και θέλεις σωθή συ και ο οίκος σου"

Το δημοφιλέστατο εδάφιο (σκόπιμα, βέβαια, το παρέθεσα σε μετάφραση Βάμβα), που συνήθως "στολίζει" τους τοίχους εκκλησιαστικών αιθουσών, είναι πολύ χρήσιμο, για να μας διδάξει δύο σπουδαία μαθήματα: το πόσο παραπλανητική μπορεί να αποδειχτεί η χρήση μεμονωμένων εδαφίων και το πόσο ολέθρια απλοϊκή (εντελώς αντίθετη από την "απλότητα του Ευαγγελίου") αντίληψη για τη σωτηρία καλλιεργείται, συνήθως, στις εκκλησίες.

Λοιπόν, το εντελώς αποσπασματικό αυτό "κήρυγμα" του Παύλου ειπώθηκε προς τον δεσμοφύλακα της πόλης των Φιλίππων κάτω από συγκεκριμένες, εξαιρετικά ιδιάζουσες και πιεστικές, συνθήκες (γνωστές, άλλωστε, σε όλους μας από τη σχετική αφήγηση των Πράξεων). Αυτό είναι κάτι που θα πρέπει να το λάβουμε πολύ σοβαρά υπόψη μας. Η όλη σκηνή θα μπορούσε να παραβληθεί με τη διάσωση ενός ναυαγού: το πρώτο πράγμα που κάνουν από το πλοίο διάσωσης είναι να του ρίξουν το σωσίβιο, για να διατηρηθεί στην επιφάνεια του νερού. Φανταστείτε, τώρα, μετά από τη ρίψη του σωσίβιου, το πλοίο "διάσωσης" να φεύγει, ικανοποιημένο από την εκτέλεση της αποστολής του!

Ζωή και "περπάτημα" σύμφωνα με το Πνεύμα

Όλη η γραπτή αποστολική διδασκαλία είναι δομημένη απαρέγκλιτα σε δύο μέρη: η ζωή του Πνεύματος ("η εν Χριστώ θέση του πιστού") και "το περπάτημα" σύμφωνα με το Πνεύμα ("η υγιαίνουσα διδασκαλία, η κατ' ευσέβειαν"). Η σειρά αυτή δεν αλλάζει ποτέ: πρώτα το ένα και μετά το άλλο μέρος. Πρώτα "τα άλογα" και ύστερα "η άμαξα"...

Τώρα, η τραγωδία του "Χριστιανισμού" έγκειται στο ότι (όταν εδεεί, πράγμα σπάνιο, να ξεκολλήσει από την "περισπούδαστη" μελέτη την ευαγγελίων, τα οποία, σύμφωνα και με τη ρητή δήλωση του Ιωάννη, γράφτηκαν για να οδηγήσουν στην πίστη - και προφανώς όχι για να αποτελούν τον κανόνα της διδασκαλίας για τους ήδη πιστούς) προσπαθεί να μετακινήσει "την άμαξα" με "τα χέρια" του, ρίχνοντας πού και πού ένα συγκαταβατικό βλέμμα προς "τα άλογα". Έτσι, "η άμαξα" προχωράει μερικά μέτρα μέσα στους ουρανομήκεις πανηγυρισμούς της σάρκας και μετά, φυσικά, σταματάει' και "φτου κι απ' την αρχή"...

Το σκάνδαλο και η καύχηση του Σταυρού

Πλήθη "αναγεννημένων" θρησκευόμενων (ζαλισμένων σαν .. κοτόπουλα από ατέρμονες ανερμάτιστες "βιβλικές" "διδασκαλίες") πασχίζουν εξαντλητικά να σταυρώνουν καθημερινά τα πάθη και τις επιθυμίες, αγνοώντας οι ταλαίπωροι ότι αυτά δεν είναι παρά απλώς τα ενοχλητικά παραφερνάλια της σάρκας, ότι το κύριο γνώρισμα της σάρκας είναι ακριβώς η "αγιαστική" θρησκευτικότητα, ότι με αυτήν η σάρκα μπορεί μόνο προσωρινά να καταστείλει τα πάθη και τις επιθυμίες, ότι τελικά αναπόφευκτα θα παράγει τα έργα της και, κυρίως, ότι για τη σάρκα η μόνη λύση είναι η εκ καρδίας υπακοή στο Ευαγγέλιο (Α' Κορινθίους 15:1-4), η οποία την σταυρώνει ακαριαία και εφάπαξ ("όσοι είναι του Χριστού σταύρωσαν ..." - αόριστος, εμφατικά μάλιστα αόριστος!).

Η βασική τεχνική θρησκευτικής χειραγώγησης

Η βασική τεχνική θρησκευτικής χειραγώγησης βασίζεται στον συστηματικό ψυχαναγκασμό των "μαθητών" από τους "δασκάλους" (τα εισαγωγικά απολύτως απαραίτητα), στο να τους ...πριζώνεις συνέχεια να "δουλεύουν" (από το "δούλος"). Άλλωστε, και ομολογώ ότι το γνωρίζω από, ευτυχώς προσωρινή, προσωπική επαγγελματική πείρα, κάθε ανεπαρκής δάσκαλος, που έχει μεγάλη ιδέα για τον εαυτό του, όλα τα φορτώνει στις πλάτες των μαθητών του.

"Τρύπια είναι η αγάπη μας!" (5ο)

Μια άλλη εντολή Κυρίου - πέρα από αυτές που αφορούν στην οικοδομή της Εκκλησίας και το Κυριακό δείπνο - είναι η σχετική με τον "άγιο γάμο", δηλαδή τον γάμο πιστού άνδρα και πιστής γυναίκας. Εδώ η αποστολική διατύπωση χρησιμοποιεί την, νοηματικά όμοια με την "εντολή", έννοια της "παραγγελίας": "τοις δε γεγαμηκόσιν παραγγέλλω, ουκ εγώ αλλά ο Κύριος..." (Α' Κορ. 7:10). Ο γάμος αυτός είναι αδιάλυτος από την πλευρά του πιστού άνδρα, ενώ από την πλευρά της πιστής γυναίκας δίνεται η δυνατότητα διάστασης από τον πιστό της άνδρα, αλλά όχι αυτή της σύναψης άλλου γάμου (Α' Κορ. 7:10-11) - και, υπενθυμίζω, ότι για τούς πιστούς αυτή η "παραγγελία - εντολή" δεν (μπορεί να) είναι βαριά.

"Τρύπια είναι η αγάπη μας!" (4ο)

Μια άλλη "Κυρίου εντολή" είναι, ίσως, το ".. ούτως ο Κύριος διέταξεν τοις το ευαγγέλιον καταγγέλουσιν εκ του ευαγγελίου ζην" (Α' Κορ. 9:14). Και λέμε "ίσως", αφενός διότι το ρήμα "διατάσσω" (με σημασία "τακτοποιώ, δίνω οδηγίες") έχει μικρότερο νοηματικό εννοιολογικό πλάτος από το ρήμα "εντέλλομαι" (ακόμα και από το ρήμα "παραγγέλλω", που είδαμε παραπάνω), αφετέρου διότι, όπως είναι γνωστό, ο απόστολος Παύλος εφήρμοσε μια πολύ "ελαστική" τήρηση αυτού του "Κυρίου διατάγματος".

Όπως και να έχει το πράγμα, σίγουρα δεν έχουμε και εδώ "τήρηση/ποίηση" από πλευράς εκκλησιών. Καταρχήν, είναι ξεκάθαρο ότι πρόκειται για τον "άξιο του μισθού του εργάτη", ο οποίος "το ευαγγέλιον καταγγέλλει", δηλαδή τον "ευαγγελιστή" που κηρύττει, και το κήρυγμα του Ευαγγελίου δεν γίνεται από τον άμβωνα στην εκκλησία προς τους ήδη πιστούς, αλλά στους δρόμους προς τους απίστους (ενδοεκκλησιαστικά υπάρχει η αποστολική οδηγία "να κάνει ο κατηχούμενος - όχι ο ήδη πιστός - τον κατηχούντα - ποιμένα ή δάσκαλο - κοινωνό σε όλα του τα αγαθά", αλλά αυτή είναι άλλη περίπτωση) και, όντως, κάθε εκκλησία πρέπει να διαθέτει την αληθινή διακονία του ευαγγελιστή και να την υποστηρίζει πνευματικά και οικονομικά.

"Τρύπια είναι η αγάπη μας!" (3ο)

Ωστόσο, πέρα από την τόσο έντονα ρητή "Κυρίου εντολή (ή εντολές)", που προαναφέραμε, υπάρχουν και άλλες περιπτώσεις στην γραπτή αποστολική διδασκαλία, όπου έχουμε, ολοφάνερα, τέτοιες εντολές. Μια πολύ χαρακτηριστική είναι αυτή που σχετίζεται με το Κυριακό δείπνο ή κλάση του άρτου (ή και "αγάπες", σύμφωνα και με τη μαρτυρία της εκκλησιαστικής ιστορίας). Η αποστολική φρασεολογία εδώ είναι πολύ γνωστή: "εγώ γαρ παρέλαβον από του Κυρίου, ό και παρέδωκα υμίν...", ενώ η εντολή επικυρώνεται εμφατικά με την προστακτική του Κυριακού λογίου "... τούτο ποιείτε εις την εμήν ανάμνησιν".

"Τρύπια είναι η αγάπη μας!" (2ο)

Ας μελετήσουμε τώρα τις "εντολές του Θεού/Χριστού/Κυρίου" (αυτές είναι οι βιβλικές εκφράσεις, που τόση ένταση και προβληματισμό προκαλούν στους χριστιανοφιλόσοφους). Καταρχήν, είναι σίγουρο ότι αυτές δεν σχετίζονται με τις εντολές του "νόμου Μωυσέως", καθώς οι πιστοί της Καινής Διαθήκης έχουν πεθάνει ως προς αυτόν, άρα τέτοιες εντολές "προς νεκρούς" δεν έχουν κανένα νόημα. Επίσης, δεν πρόκειται για την τυπική εφαρμογή των εντολών του κατά σάρκα Χριστού κατά τη διακονία Του "στα πρόβατα τα απολωλότα οίκου Ισραήλ" υπό το καθεστώς τής Παλαιάς Διαθήκης, διότι τότε θα πρέπει π.χ. να μη εισερχόμαστε σε οίκο εθνικών (όντας οι ίδιοι "εθνικοί") ή να μη επιτρέπεται να επισκεφτούμε την περιοχή της Σαμάρειας κ.α.π. Είναι, λοιπόν, προφανές ότι, τελικά, πρόκειται για τις εντολές, οι οποίες έχουν δοθεί, ρητά, από τον Κύριο, μέσω των αποστόλων, στην Εκκλησία.

Μια βασική βιβλική αρχή - ιδιαίτερα παραγκωνισμένη στη σύγχρονη εποχή του άκρατου μεταμοντέρνου ατομικισμού - είναι ότι, ενώ ο Θεός δεν παύει ποτέ να γνωρίζει, να αγαπάει και να φροντίζει προσωπικά τον κάθε πιστό ως παιδί Του, δεν παύει επίσης να βλέπει την Εκκλησία συνολικά, ως "σώμα Χριστού". Έτσι, και οι εντολές Του, μέσω της γραπτής αποστολικής παράδοσης, απευθύνονται πρωτίστως στην Εκκλησία συλλογικά.

"Τρύπια είναι η αγάπη μας!"

Οι Χριστιανοί (ο,τι και αν έχει καταλήξει να σημαίνει πια αυτή η έννοια) διακηρύσσουν ποικιλοτρόπως την αγάπη τους για τον Χριστό και προσπαθούν φιλότιμα να "κουρντίζουν" τις καρδιές τους να "αγαπάνε" το πρόσωπο ή το όνομα του Χριστού. Αυτή η φιλότιμη προσπάθεια, πάντως, δεν έχει καμιά σχέση με την πραγματική αγάπη, και οι σχετικές ουρανομήκεις διακηρύξεις "πάνε στον βρόντο".

Ο απόστολος Ιωάννης, ο επονομαζόμενος και "μαθητής της αγάπης", ορίζει την πραγματική αγάπη για τον Χριστό με απλή, αφοπλιστικά μαθηματική, λογική. Ας ακούσουμε πώς: "Αύτη γάρ εστιν η αγάπη του Θεού, ίνα τας εντολάς αυτού τηρώμεν, και αι εντολαί αυτού βαρείαι ουκ εισίν"! Ουδεμία σχέση, άρα, με τα συναισθηματικά "κουδουνίσματα" της καρδιάς, που συνηθίζεται να θεωρούμε αποδείξεις της αγάπης μας...

Με το σταγονόμετρο...

Οι εκκλησίες έχουν φτιαχτεί για να συνέρχονται "όλες επί το αυτό". "Το αυτό" μπορεί να είναι αίθουσα (κυρίως για τις σχετικά πολυμελείς εκκλησίες), καθώς οι μαζικές υπαίθριες συνελεύσεις - τόσο διαδεδομένες στην αρχαιότητα - είναι έξω από τη σύγχρονη κουλτούρα. Εναλλακτικά, για τις σχετικά ολιγομελείς εκκλησίες, "το αυτό" μπορεί να είναι σπίτι ή και υπαίθριος χώρος (σε πολύ αντίξοες περιστάσεις, σαν τις πρόσφατες, ακόμα και το διαδίκτυο), αρκεί να είναι προσιτή η πρόσβαση σε πιθανούς "άπιστους ή ιδιώτες".