Τι είναι ο αγιασμός;

Σύντομα κείμενα μπορούν μόνο να δώσουν μια επισκόπηση του αγιασμού. Κι όμως, οι περισσότερες συζητήσεις γύρω από τον αγιασμό γίνονται αποσπασματικά. Πώς μπορούμε να τον εξηγήσουμε συνοπτικά; Ο αγιασμός έχει να κάνει με την αγιότητα. Η λέξη «ἁγιασμός» — «αγιασμός, αφιέρωση, αγιότητα» — έχει τη ρίζα του στο «ἅγιος». Η λέξη άγιος (εκ του ά-γειος [άυλος, όχι αυτής της Γης]: α στερητικό και γη) σημαίνει αυτόν που είναι απόλυτα ιερός και αγνός, λατρευτικά και ηθικά. Η λέξη μπορεί να χρησιμοποιηθεί για κάτι που αναφέρεται στον Θεό, αλλά και για κάποιον άνθρωπο ο οποίος έχει ανακηρυχθεί καθαγιασμένος, ξεχωρισμένος από/για τον Θεό. Ο αγιασμός, λοιπόν, ενεργεί πάνω στην άγια κατάσταση κάποιου, οδηγώντας τον στην έμπρακτη ζωή αγιότητας.

Προσπαθώντας να ζήσεις τη χριστιανική ζωή χωρίς να έχεις τη χριστιανική ζωή

Πολλοί άνθρωποι κάνουν το λάθος να προσπαθούν να ζήσουν τη ζωή, πριν λάβουν τη ζωή. Το πιο δύσκολο πράγμα που γνωρίζω, είναι να προσπαθείς να ζήσεις τη χριστιανική ζωή όταν δεν την έχεις για να τη ζήσεις. Πρέπει πρώτα να υπάρξει χριστιανική ζωή μέσα σου, πριν μπορέσεις να την εκδηλώσεις και να τη φανερώσεις. Το να προσπαθεί κανείς να ζήσει χριστιανική ζωή χωρίς να έχει αναγεννηθεί είναι το ίδιο μάταιο με το να προσπαθεί ένας χιμπατζής να ζήσει ανθρώπινη ζωή. Έχω δει κάποιους χιμπατζήδες να μιμούνται με εντυπωσιακό τρόπο όσα κάνουν οι άνθρωποι.

Σε έναν ζωολογικό κήπο στη Φιλαδέλφεια, κάποτε μου είπαν: «Έλα να δεις μερικούς από τους προγόνους σου».

Η χάρη που σώζει και η ζωή που αλλάζει

Η Αγία Γραφή μάς διαβεβαιώνει ότι «κατά χάρη είστε σωσμένοι, διαμέσου της πίστης» (Εφεσίους 2:8). Δεν είναι κάτι που κερδίζουμε με τα έργα μας ούτε αποτέλεσμα της δικής μας αξίας. Είναι δώρο της αγάπης του Θεού, που προσφέρεται ελεύθερα σε όσους εμπιστεύονται τον Ιησού Χριστό.

Μερικές φορές, όμως, αυτή η αλήθεια παρερμηνεύεται. Κάποιοι θεωρούν ότι, αφού η σωτηρία είναι δωρεάν, δεν έχει σημασία πώς ζει κανείς μετά. Άλλοι πιστεύουν ότι η σωτηρία εξασφαλίζεται απλώς με το να πει κάποιος μια προσευχή ή να πάρει μια στιγμιαία θρησκευτική απόφαση.

Η αλήθεια είναι ότι μια προσευχή μπορεί να ειπωθεί εύκολα, αλλά η σωτηρία είναι κάτι πολύ βαθύτερο. Δεν είναι απλώς μια στιγμή ή μια θρησκευτική πράξη· είναι ένα έργο του Θεού μέσα στην καρδιά του ανθρώπου. Είναι η αρχή μιας νέας ζωής.

Συντετριμμένα σκεύη για τον Χριστό

«Περιφέροντας πάντοτε στο σώμα τη νέκρωση του Kυρίου Iησού, για να φανερωθεί στο σώμα μας και η ζωή του Iησού. Eπειδή, εμείς που ζούμε παραδινόμαστε πάντοτε στον θάνατο για χάρη του Iησού, για να φανερωθεί και η ζωή του Iησού στη θνητή μας σάρκα» (Β΄ Κορινθίους 4:10,11).

Το τέταρτο αυτό κεφάλαιο της Β΄ Κορινθίους αποτελεί τη δήλωση δύναμης του αποστόλου Παύλου για τη διακονία. Μέσα σε αυτά τα συγκλονιστικά εδάφια μας δείχνει ότι ο Θεός δεν αναζητεί λαμπρούς ανθρώπους, δεν εξαρτάται από εύγλωττους ανθρώπους, ούτε περιορίζεται στη χρήση ταλαντούχων ανθρώπων για να στείλει το Ευαγγέλιό Του στον κόσμο.

Ο Θεός αναζητεί συντετριμμένους ανθρώπους, ανθρώπους που έχουν κρίνει τον εαυτό τους στο φως του Σταυρού του Χριστού. Όταν θέλει να γίνει κάτι, χρησιμοποιεί ανθρώπους που έχουν φτάσει στο τέλος του εαυτού τους και των οποίων η εμπιστοσύνη δεν βρίσκεται στον εαυτό τους αλλά στον Θεό.

Το κάλεσμα του αποστόλου Παύλου σε μετάνοια

Στην ανάγνωση των Επιστολών του μεγάλου Αποστόλου των Εθνών δύσκολα μπορεί κανείς να μη παρατηρήσει την ιδιότυπη χρήση των όρων «το ευαγγέλιό μου» και «το ευαγγέλιο το οποίο κήρυξα». Καθιστά σαφές ότι δεν το έλαβε από ανθρώπους, ούτε διδάχθηκε από εκείνους που ήταν εν Χριστώ πριν από αυτόν. Ήρθε ως ιδιαίτερη αποκάλυψη από τον ουρανό, όταν έλαβε τη θεόσταλτη αποστολή του στο αποστολικό έργο. Ωστόσο, όταν ανέβηκε στα Ιεροσόλυμα για να συναντήσει τον Πέτρο και, σε αδελφική συζήτηση, έθεσε ενώπιόν του και ενώπιον άλλων από τους Δώδεκα το Ευαγγέλιο που κήρυττε μεταξύ των εθνών, μας λέγεται ότι το αναγνώρισαν ως προερχόμενο από τον Θεό και δεν προσέθεσαν τίποτε σε αυτό, αλλά έδωσαν σε αυτόν και στον Βαρνάβα το δεξί χέρι της κοινωνίας, παραδίδοντάς τους στη χάρη του Θεού καθώς συνέχιζαν να ευαγγελίζουν τα έθνη. Στην πραγματικότητα, έγινε μια αρκετά σαφής συμφωνία: ότι ο Πέτρος θα πήγαινε στην περιτομή και ο Παύλος στην ακροβυστία.

Το κάλεσμα του αποστόλου Πέτρου σε μετάνοια

Όταν ο Κύριος Ιησούς, στις ημέρες της επίγειας διακονίας Του, έστειλε τους Δώδεκα Αποστόλους να διατρέξουν τη γη του Ισραήλ κηρύττοντας τον λόγο Του, προφανώς τους πρόσταξε να τονίσουν το ίδιο μήνυμα που κήρυττε ο Ιωάννης ο Βαπτιστής και που ο Ίδιος διακήρυττε· διότι διαβάζουμε στο Μάρκος 6:12 ότι «Kαι καθώς βγήκαν έξω, κήρυτταν στους ανθρώπους να μετανοήσουν».

Μετά τον εξιλαστήριο θάνατό Του και την ένδοξη ανάστασή Του, όταν ανέθεσε στους ένδεκα να εξέλθουν σε όλο τον κόσμο και να γνωστοποιήσουν το Ευαγγέλιό Του σε όλα τα έθνη, Τον βρίσκουμε και πάλι να τονίζει την ίδια σοβαρή αλήθεια. Διαβάζουμε στο Λουκάς 24:46 ότι «τους είπε: Έτσι είναι γραμμένο, και έτσι έπρεπε να πάθει ο Xριστός, και να αναστηθεί από τους νεκρούς την τρίτη ημέρα, και να κηρυχθεί στο όνομά του μετάνοια και άφεση αμαρτιών σε όλα τα έθνη, ξεκινώντας από την Iερουσαλήμ.»

Το κάλεσμα του Χριστού σε μετάνοια

«Ο νόμος δόθηκε μέσω του Μωυσή, αλλά η χάρη και η αλήθεια ήρθαν μέσω του Ιησού Χριστού». Προσέξτε αυτόν τον συνδυασμό — χάρη και αλήθεια. Οι άνθρωποι πρέπει να αντιμετωπίσουν τα γεγονότα αν θέλουν να απολαύσουν τη χάρη. Ασφαλώς ποτέ δεν υπήρξε πιο επίμονο κάλεσμα σε μετάνοια από εκείνο που διατύπωσε Εκείνος για τον οποίο μπορούσε να ειπωθεί: «Χάρη έχει διαχυθεί στα χείλη σου».

Από τη στιγμή που άρχισε να κηρύττει, το μήνυμά Του, όπως και του προδρόμου Του Ιωάννη, ήταν: «Μετανοείτε· διότι η βασιλεία των ουρανών πλησίασε». Υπάρχει κάτι βαθιά κατανυκτικό σε αυτό. Ο Θεός είχε κατέβει στη γη και μιλούσε μέσω του Υιού Του.

Τι είναι και τι δεν είναι η μετάνοια

Όλο και περισσότερο γίνεται φανερό ότι ζούμε, όπως κάποτε ειπώθηκε, σε μια «εποχή προσποίησης». Η μη αυθεντικότητα και η απατηλή επίφαση αφθονούν σε όλους τους τομείς της ζωής. Στους οικογενειακούς, εμπορικούς, κοινωνικούς και εκκλησιαστικούς χώρους, η υποκρισία όχι μόνο γίνεται ανοιχτά ανεκτή, αλλά θεωρείται σχεδόν αναγκαία για πρόοδο και επιτυχία στην απόκτηση αναγνώρισης μεταξύ των ανθρώπων.

Και αυτό δεν ισχύει μόνο όπου επικρατούν ετερόδοξες θρησκευτικές απόψεις. Και η προτεσταντική ορθοδοξία έχει τους επιφανειακούς δογματιστές της, που είναι έτοιμοι να πολεμήσουν άγρια για την ορθή διδασκαλία, αλλά καταφέρνουν να αγνοούν την ορθή ζωή με ελάχιστες ή και καθόλου τύψεις συνείδησης.

Νηστεία, φαγητό και Σαρακοστή: Παρακολουθεί ο Θεός τι τρώμε σήμερα;

Κάθε χρόνο, μεγάλος αριθμός ειλικρινών ανθρώπων αισθάνεται μια γνώριμη έλξη προς τη νηστεία και τους διατροφικούς κανόνες, ιδιαίτερα κατά την περίοδο που ονομάζεται Σαρακοστή. Η πίεση συνήθως παρουσιάζεται ως πνευματική ωριμότητα, βαθύτερη αφοσίωση και τρόπος να πλησιάσει κανείς περισσότερο τον Θεό. Κάτω από αυτή την πίεση κρύβεται ένας απλός φόβος. Πολλοί υποθέτουν ότι ο Θεός παρακολουθεί τι τρώνε και ότι το μενού γίνεται πίνακας βαθμολογίας της αγιότητας. Ακριβώς εκεί αρχίζει η σύγχυση, γιατί η Βίβλος πράγματι μιλά για τη νηστεία και το φαγητό, αλλά δεν τα αντιμετωπίζει με τον τρόπο που συχνά τα αντιμετωπίζει η σύγχρονη θρησκευτική παράδοση.

ΠΙΣΤΗ (βίντεο - ελλην. υπότιτλοι)

Η αμαρτία είναι δικό μας πρόβλημα, όχι του Θεού

Οι άνθρωποι συχνά μιλούν για την αμαρτία σαν να είναι κυρίως πρόβλημα του Θεού να το λύσει, βάρος του Θεού να το σηκώσει και δισταγμός του Θεού να το υπερβεί. Τον φαντάζονται σαν να στέκεται σε απόσταση, με τα χέρια σταυρωμένα, περιμένοντας ο αμαρτωλός να γίνει αρκετά άξιος ώστε να θελήσει να τον σώσει. Αυτή η εικόνα δεν είναι η διδασκαλία του Παύλου. Στις επιστολές του Παύλου, η αμαρτία αποκαλύπτεται καθαρά ως πρόβλημα του αμαρτωλού, επειδή η αμαρτία είναι εκείνη που χωρίζει τον άνθρωπο από τον Θεό, καταδικάζει τη συνείδηση, διαφθείρει τον νου και φέρνει τον θάνατο. Όμως, ο Παύλος καθιστά κάτι άλλο εξίσου σαφές. Ο Θεός έχει ήδη αναλάβει τη σωτήρια ενέργεια που απαιτείται για να αντιμετωπιστεί η αμαρτία μέσω του σταυρού, και το έκανε ενώ εμείς ήμασταν ακόμη αμαρτωλοί. Το εμπόδιο δεν είναι ότι ο Θεός δεν έχει παράσχει θεραπεία. Το εμπόδιο είναι ότι ο άνθρωπος είναι εκείνος που είναι ένοχος, ο άνθρωπος είναι εκείνος που είναι νεκρός μέσα στις αμαρτίες, και ο άνθρωπος είναι εκείνος που πρέπει να πάψει να υπερασπίζεται τον εαυτό του και να πιστέψει σε σε αυτό που ο Θεός έχει κάνει μέσω του αίματος του Χριστού.

Η χάρη Μου είναι αρκετή

Πολλοί πιστοί παραθέτουν τα λόγια, «Η χάρη Μου σου αρκεί», αλλά λίγοι σταματούν για να αναρωτηθούν γιατί ο Κύριος το είπε, σε ποιον το είπε και τι αποδεικνύει αυτό για τον τρόπο με τον οποίο εργάζεται ο Θεός σήμερα. Η φράση προέρχεται από τη μαρτυρία του Παύλου στη Β΄ Κορινθίους κεφ. 12, όπου ο Παύλος εξηγεί ότι του είχε δοθεί «ένα αγκάθι στη σάρκα» και ότι παρακάλεσε τον Κύριο τρεις φορές να απομακρυνθεί (Β΄ Κορινθίους 12:7,8). Η απάντηση δεν ήταν η απελευθέρωση από το αγκάθι. Η απάντηση ήταν μια αποκάλυψη της λειτουργικής αρχής της παρούσας οικονομίας. «Και μου είπε: Aρκεί σε σένα η χάρη μου· επειδή, μέσα σε αδυναμία, η δύναμή μου φανερώνεται τέλεια.» (Β΄ Κορινθίους 12:9α). Αυτή η πρόταση δεν είναι ένα παρακινητικό σύνθημα. Είναι η εξήγηση του Κυρίου ότι, στη διακονία του Παύλου και στη διδασκαλία που του εμπιστεύθηκε, ο Θεός αναδεικνύει την επάρκεια της χάρης και τη δύναμη του Χριστού μέσα από την αδυναμία, αντί να αποδεικνύει τη δύναμή Του αφαιρώντας κάθε δυσκολία κατ’ απαίτηση.

Αφαιρώντας θρησκευτικές αλυσίδες (βίντεο)

Αν θέλεις αιώνια ζωή και ειρήνη, τότε χρειάζεται να ελευθερωθείς από τις θρησκευτικές αλυσίδες της αμαρτίας, του νόμου, της σάρκας και του κόσμου. Αυτό το μάθημα διδάσκει πώς η χάρη του Θεού σπάζει τις θρησκευτικές αλυσίδες μέσω της πίστης στο ευαγγέλιο του Ιησού Χριστού.

Το Περίγραμμα με εδάφια και Διαφορές χάρης και θρησκείας

Ποιο είναι και τι επιτελεί το ευαγγέλιο στη ζωή μας

Σε ένα από τα πιο συγκλονιστικά αποσπάσματα ολόκληρης της Αγίας Γραφής, ο Απόστολος Παύλος έρχεται αντιμέτωπος με τον θάνατο, αυτόν τον υπέρτατο εχθρό της ανθρωπότητας, διακηρύσσοντας με σθένος τα χαρμόσυνα νέα: ο Ιησούς θριαμβεύει και σε αυτόν τον τομέα, όπως και σε όλους τους άλλους. Στα εναρκτήρια εδάφια του 15ου κεφαλαίου της Α' Προς Κορινθίους Επιστολής, ο Παύλος μάς δείχνει πώς η ανάσταση του σώματος αποτελεί θεμελιώδη λίθο της χριστιανικής πίστης· είναι αναπόσπαστο κομμάτι του ευαγγελίου. Ιδού τα λόγια του: 

«Αδελφοί, σας θυμίζω το χαρμόσυνο μήνυμα που σας έφερα με το κήρυγμά μου. Αυτό το μήνυμα το δεχτήκατε, σ’ αυτό παραμείνατε σταθεροί, μ’ αυτό και σώζεστε, αν βέβαια μένετε προσκολλημένοι σ’ αυτό, με το νόημα που σας το κήρυξα· εκτός εάν μάταια πιστέψατε. Σας παρέδωσα τη διδασκαλία που είχα κι εγώ παραλάβει και που έχει πρωταρχική σημασία: ότι δηλαδή ο Χριστός πέθανε, σύμφωνα με τις Γραφές, για τις αμαρτίες μας· ότι τάφηκε και ότι, σύμφωνα με τις Γραφές αναστήθηκε την τρίτη ημέρα.» (Α' Κορινθίους 15:1-4)

"Μ' αυτούς που μιλάς ελεύθερα, αυτοί είναι οι άνθρωποί σου..."

Μια μικρή, και απαραίτητη, εισαγωγή: στο Β' Κορ. 3:6, κυρίως, ο Παύλος χρησιμοποιεί την αντίθεση "γράμμα - πνεύμα". Η επικρατέστερη ερμηνεία των εννοιών είναι αυτή που ταυτίζει το "γράμμα" με την Παλαιά Διαθήκη και το "πνεύμα" με την Καινή Διαθήκη, αν και τα συμφραζόμενα της διατύπωσης, η σύνταξη δηλ. του κειμένου, δεν φαίνεται να υποστηρίζουν αυτή την ερμηνεία. Επίσης, ο Παύλος συνηθίζει να αποτυπώνει αυτή την αντίθεση με το σχήμα "νόμος - χάρις", ενώ στα ευαγγέλια οι έννοιες "γραμματείς - νομικοί" δεν είναι ταυτόσημες νοηματικά.

Η βάση της σιγουριάς μας σε αβέβαιους καιρούς

Πολλά ακούγονται για την αυτοπεποίθηση. Η αυτοπεποίθηση, λένε, είναι το κλειδί για την επιτυχία στον κόσμο, και αν πιστεύουμε μόνο στον εαυτό μας, δεν υπάρχει όριο για το τι μπορούμε να επιτύχουμε. Υπάρχει φυσικά  ένα ποσοστό αλήθειας σε αυτή την προσέγγιση αλλά κανένας δεν μπορεί να μας εγγυηθεί ότι η αυτοπεποίθηση θα κυριαρχεί αταλάντευτη στη ζωή μας. Πάντα θα υπάρχουν διακυμάνσεις. Και φυσικά θα υπάρξει ακόμα μεγαλύτερο πρόβλημα αν προσπαθήσουμε όλο αυτό να το εφαρμόσουμε στην πνευματική ζωή. Ο διάβολος και ο γύρω μας κόσμος αλλά και η ίδια μας η σάρκα δεν αφήνουν την αυτοπεποίθησή μας να διαρκέσει για πολύ, όσο προσπαθούμε εμείς οι ίδιοι να τη στηρίζουμε. Έτσι, η αμφιβολία και η αποθάρρυνση πάντοτε θα χτυπούν την πόρτα μας.

Πώς μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι ο Θεός θα ολοκληρώσει το έργο που έχει αρχίσει στη ζωή μας; Στην Προς Φιλιππησίους 1:6 διαβάζουμε γι’ αυτή τη βεβαιότητα του Παύλου: «επειδή, είμαι βέβαιος, ακριβώς σε τούτο, ότι εκείνος που άρχισε σε σας ένα καλό έργο, θα το αποτελειώσει μέχρι την ημέρα του Iησού Xριστού». Ποια είναι η βάση αυτής της σιγουριάς μας; Μήπως είναι η δική μας προσπάθεια, η επιμέλειά μας, η αφοσίωσή μας, ο αγώνας μας και η αγωνία μας να είμαστε άγιοι και αναμάρτητοι; Ή μήπως είναι ο ίδιος ο Κύριος το θεμέλιο της σιγουριάς μας στους αβέβαιους καιρούς που ζούμε; Συγκεκριμένα θα δούμε 4 λόγους για τους οποίους μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι ο Θεός θα ολοκληρώσει αυτό που άρχισε στη ζωή μας.

Πώς μπορώ να ξέρω ότι έχω σωθεί;

Ας είμαστε ειλικρινείς. Εάν δεν ξέρεις ότι έχεις σωθεί, είναι επειδή δεν έχεις σωθεί.

Δεν προσπαθώ να είμαι σκληρός ή κακός, αλλά απλά ειλικρινής. Θα ήταν το χειρότερο είδος αμέλειας, αν σε ενθάρρυνα να πιστέψεις ότι έχεις σωθεί, αν στην πραγματικότητα δεν είσαι σωσμένος/η.

Μη σωσμένοι άνθρωποι περιφέρονται στη γη νομίζοντας ότι έχουν δικαιωθεί από τον Θεό, χωρίς να έχουν. Αυτή η πραγματικότητα μπορεί να οδηγήσει στην ειλικρινή ερώτησή σου σχετικά με το πώς να μάθεις εάν έχεις σωθεί. Η ερώτηση αυτή είναι η σπουδαιότερη που θα μπορούσε να κάνει κανείς, γιατί η απάντηση είναι η κατανόηση του ευαγγελίου που σώζει.

Πολλοί άνθρωποι παραμένουν αβέβαιοι για τη σωτηρία τους, εξαιτίας του φόβου ότι έχουν αφήσει κάτι ανεκπλήρωτο, δεν είπαν κάτι σωστά, δεν είναι αρκετά άξιοι ή δεν έχουν κάνει το σωστό για να γίνουν αποδεκτοί από τον Θεό.

Ίσως αυτός να είσαι εσύ! Θέλεις να κάνεις το σωστό και θέλεις να σωθείς, αλλά δεν ξέρεις με βεβαιότητα τον τρόπο. Αυτό που πρέπει να γνωρίζεις, είναι το ευαγγέλιο του Ιησού Χριστού.

"Καλά, χάθηκε ο ίσιος δρόμος;"

Η αλήθεια είναι πως αν ο άνθρωπος δεν είναι ταπεινός στην καρδιά και αν δεν έχει ειλικρινή εκζήτηση του Θεού και δεν ζητάει καθημερινά την οδηγία του Αγίου Πνεύματος, δεν μπορεί να καταλάβει την Αγία Γραφή. Υπάρχουν άνθρωποι που κάνουν μια λίστα με δεκάδες πράγματα (δικής τους εμπνεύσεως) που αν δεν τα κάνεις δεν θα σωθείς ή αν δεν τα πιστεύεις έτσι σε διώχνουν από την εκκλησία τους και αυτό είναι άκρατος νομικισμός. Υπάρχουν άλλοι άνθρωποι που αδιαφορούν για το τι παράδειγμα και τι εντολές έδωσε ο Κύριος Ιησούς Χριστός και θεωρούν πως ό,τι και αν κάνεις ή όπως και αν ζεις, θα σωθείς, γιατί ο Θεός είναι αγάπη και όλους θα τους βάλει στον παράδεισο - αυτό είναι ελευθεριότητα και κατάχρηση της χάρης του Θεού.

Τελικά, "χάνεται ή δεν χάνεται η σωτηρία;"

Ένας αδελφός ρώτησε αν και πότε εξαλείφει ο Θεός το όνομά μας από το βιβλίο της ζωής. Προφανώς το ερώτημα ανάγεται στην πολυσυζητημένη προβληματική τού αν χάνεται η σωτηρία ή όχι. Συνήθως, βέβαια, αυτό το αγωνιώδες δίλημμα απασχολεί εκείνους που οι ίδιοι δεν έχουν ακόμα σωθεί, αλλά υπάρχουν, ίσως, και εξαιρέσεις στον κανόνα.

Λοιπόν, η απάντηση, βιβλικά, είναι ότι "ναι, χάνεται! Δυσκολότατα, αλλά χάνεται...". Και χάνεται, κατά κανόνα, με έναν πολύ συγκεκριμένο τρόπο, ο οποίος δηλώνεται, εμμέσως πλην σαφώς, στην περικοπή Α' Κορινθίους 15:1-8 (που αποτελεί το θεμέλιο όλης της Αγίας Γραφής) και επιβεβαιώνεται, εμμέσως πλην σαφώς, στην προς Γαλάτες επιστολή.

Ζωή και "περπάτημα" σύμφωνα με το Πνεύμα

Όλη η γραπτή αποστολική διδασκαλία είναι δομημένη απαρέγκλιτα σε δύο μέρη: η ζωή του Πνεύματος ("η εν Χριστώ θέση του πιστού") και "το περπάτημα" σύμφωνα με το Πνεύμα ("η υγιαίνουσα διδασκαλία, η κατ' ευσέβειαν"). Η σειρά αυτή δεν αλλάζει ποτέ: πρώτα το ένα και μετά το άλλο μέρος. Πρώτα "τα άλογα" και ύστερα "η άμαξα"...

Τώρα, η τραγωδία του "Χριστιανισμού" έγκειται στο ότι (όταν εδεεί, πράγμα σπάνιο, να ξεκολλήσει από την "περισπούδαστη" μελέτη την ευαγγελίων, τα οποία, σύμφωνα και με τη ρητή δήλωση του Ιωάννη, γράφτηκαν για να οδηγήσουν στην πίστη - και προφανώς όχι για να αποτελούν τον κανόνα της διδασκαλίας για τους ήδη πιστούς) προσπαθεί να μετακινήσει "την άμαξα" με "τα χέρια" του, ρίχνοντας πού και πού ένα συγκαταβατικό βλέμμα προς "τα άλογα". Έτσι, "η άμαξα" προχωράει μερικά μέτρα μέσα στους ουρανομήκεις πανηγυρισμούς της σάρκας και μετά, φυσικά, σταματάει' και "φτου κι απ' την αρχή"...