Αυτός ο τρόπος σχέσης μπορεί να απεικονιστεί με ένα σχήμα – τον κύκλο.
Το σχήμα του κύκλου αντιπροσωπεύει το ίδιο, ισότιμο επίπεδο ανήκειν και συμμετοχής. Επικοινωνεί ότι κανείς δεν είναι ανώτερος και ότι όλοι φέρνουμε τις διαφορές μας και τα ζητήματά μας μέσα στην ομάδα. Έτσι έχουμε σχεδιαστεί να λειτουργούμε, και αυτό είναι διάσπαρτο σε όλες τις σελίδες της Καινής Διαθήκης, καθώς ο Παύλος αποκαλύπτει το σχέδιο του «μυστηρίου των αιώνων» – την Εκκλησία (Εφεσίους 3:9,10).Στην ουσία, η Εκκλησία σχεδιάστηκε να λειτουργεί μέσω της αμοιβαίας οικοδομής, μέσα σε κυκλικές σχέσεις.
Μόνο σε κύκλους είναι οι άνθρωποι ίσοι. Μόνο σε κύκλους όλοι κουβαλούν το ίδιο αίσθημα ιδιοκτησίας. Μόνο σε κύκλους ο καθένας φέρει το ίδιο επίπεδο ευθύνης να συνεισφέρει μέσω των χαρισμάτων και των ικανοτήτων του για το καλό του συνόλου. Μόνο σε κύκλους η οικοδομή μπορεί να είναι αμοιβαία.
Ακούστε πώς ο απόστολος Παύλος περιέγραψε την εκκλησία ως κύκλο…
«Σε κάθε έναν, όμως, δίνεται η φανέρωση του Πνεύματος προς το συμφέρον. Eπειδή, σε άλλον μεν δίνεται διαμέσου του Πνεύματος λόγος σοφίας, σε άλλον δε λόγος γνώσης, σύμφωνα με το ίδιο Πνεύμα· σε άλλον δε πίστη, διαμέσου του ίδιου Πνεύματος· σε άλλον δε χαρίσματα θεραπειών, διαμέσου του ίδιου Πνεύματος· σε άλλον δε ενέργειες θαυμάτων, σε άλλον δε προφητεία, σε άλλον δε διακρίσεις πνευμάτων, σε άλλον δε γένη γλωσσών, σε άλλον δε ερμηνεία γλωσσών· και όλα αυτά τα ενεργεί το ένα και το ίδιο Πνεύμα, το οποίο διανέμει, ξεχωριστά σε κάθε έναν, όπως αυτό θέλει» (Α΄ Κορινθίους 12:7–11).
Δεν υπάρχει ιεραρχία εδώ. Όλοι βρίσκονται στο ίδιο επίπεδο.
«Aλλά, πολύ περισσότερο, τα μέλη του σώματος, που φαίνονται ότι είναι ασθενέστερα, αυτά είναι αναγκαία· και εκείνα που νομίζουμε ότι είναι με λιγότερη τιμή στο σώμα, σ’ αυτά αποδίδουμε περισσότερη τιμή· και τα άσχημα μέλη μας έχουν περισσότερη ευσχημοσύνη. Kαι τα ευσχήμονα μέλη μας δεν έχουν ανάγκη. Aλλά, ο Θεός συγκέρασε το σώμα, δίνοντας περισσότερη τιμή στο ευτελέστερο, για να μη είναι σχίσμα μέσα στο σώμα, αλλά τα μέλη να φροντίζουν εξίσου, το ένα για το άλλο, προς το συμφέρον τους. Kαι είτε ένα μέλος πάσχει, όλα τα μέλη συμπάσχουν· είτε ένα μέλος τιμάται, όλα τα μέλη χαίρονται μαζί.»
Ο κύκλος είναι σχέσεις «ο ένας προς τον άλλον».
Ο λόγος που λέω ότι οι κυκλικές σχέσεις προέρχονται από την εικόνα του Θεού είναι γιατί δεν το επινόησε αυτό ο Παύλος. Πηγαίνει πίσω στην αιωνιότητα. Εκεί βρίσκουμε τρία Πρόσωπα σε τέλεια ενότητα. Βρίσκουμε κοινότητα.
Όπως επισημαίνει ο John Ortberg στο βιβλίο του Everybody’s Normal Till You Get To Know Them: «Η ζωή μέσα στην Τριάδα έπρεπε να είναι το πρότυπο για τη ζωή μας (δηλαδή τη ζωή της εκκλησίας).»
Πώς ήταν λοιπόν αυτή η ζωή; Δείτε τι προσεύχεται ο Ιησούς για εμάς πριν πάει στον σταυρό…
«Kαι δεν παρακαλώ μονάχα γι’ αυτούς, αλλά και για εκείνους που θα πιστέψουν σε μένα διαμέσου του λόγου τους· για να είναι όλοι ένα· καθώς εσύ, Πατέρα, είσαι ενωμένος με μένα και εγώ ενωμένος με σένα, και αυτοί, ενωμένοι με μας, να είναι ένα· για να πιστέψει ο κόσμος ότι εσύ με απέστειλες. Kαι εγώ, τη δόξα που μου έδωσες, έδωσα σ’ αυτούς· για να είναι ένα, όπως εμείς είμαστε ένα. Eγώ ενωμένος μ’ αυτούς, και εσύ ενωμένος με μένα· για να είναι τελεοποιημένοι σε ένα, και να γνωρίζει ο κόσμος ότι εσύ με απέστειλες, και τους αγάπησες όπως αγάπησες εμένα» (Ιωάννης 17:20–23).
Σκεφτείτε το αυτό για ένα λεπτό. Τι σημαίνει «καθὼς σύ, πάτερ, ἐν ἐμοὶ κἀγὼ ἐν σοί» (πρωτ.); Αυτή η αμοιβαία ενότητα θυμίζει «χορογραφία». Είναι ένας αιώνιος, συγχρονισμένος χορός χαρούμενης αγάπης μεταξύ των Τριών.
Ο Ortberg συνεχίζει λέγοντας…
«Κάθε μέλος της Τριάδας δείχνει πιστά και ανιδιοτελώς προς το άλλο, μέσα σε έναν κύκλο χάριτος… Τα Πρόσωπα του Θεού εξυψώνουν το ένα το άλλο, κοινωνούν μεταξύ τους και παραχωρούν προτεραιότητα το ένα στο άλλο.»
Η Τριάδα είναι ένας κύκλος σχέσεων. Η Εκκλησία έχει τον ίδιο σχεδιασμό – έναν κύκλο σχέσεων.
Η τάση μας να σπάμε τον κύκλο
Αυτός ο τρόπος αλληλεπίδρασης καταστρέφεται όταν οι άνθρωποι επιδιώκουν να κυριαρχήσουν ή να εξουσιάσουν τους άλλους, από επιθυμία για δύναμη ή απλώς για να νιώσουν καλύτερα με τον εαυτό τους. Το να τοποθετούμε τον εαυτό μας σε μια «πιο ιδιαίτερη» ομάδα ή θέση ενισχύει την αυτοεκτίμησή μας.
Στην εκκλησία αυτό μπορεί να είναι πολύ εμφανές. Όμως, από την εμπειρία μου, συνήθως συμβαίνει διακριτικά ή και ασυνείδητα. Τις περισσότερες φορές γίνεται με το πρόσχημα ότι κάποιος νομίζει πως είναι η διακονία ή το χάρισμά του να «ηγείται» άλλων.
Το Νο 1 σημάδι που έχω παρατηρήσει ότι αυτό συμβαίνει είναι όταν κάποιος θεωρεί πως είναι δική του αρμοδιότητα να παίρνει αποφάσεις για τους άλλους ή πιστεύει ότι η γνώμη του πρέπει να έχει μεγαλύτερο βάρος.
Αυτό που δεν λαμβάνουν υπόψη είναι ότι στην εκκλησία κάθε χάρισμα είναι σημαντικό, και η λήψη αποφάσεων ανήκει σε ολόκληρη την εκκλησία, καθώς εργάζεται για να αγκαλιάσει τη συλλογική της σοφία σε κάθε θέμα. Αυτή είναι η πρακτική έκφραση της ενότητας για την οποία μιλούσε ο Ιησούς.
Επίσης, η δημιουργία ειδικών ομάδων ή θέσεων παραβιάζει άμεσα την αρχική εντολή κυριαρχίας του Θεού προς τον άνθρωπο. Ο άνθρωπος κλήθηκε να έχει κυριαρχία πάνω σε όλα στον φυσικό κόσμο, εκτός από ένα πράγμα – τους άλλους ανθρώπους (Γένεση 1:26–28). Όταν δημιουργούνται ειδικές ομάδες και θέσεις, ο κύκλος σπάει. Τις περισσότερες φορές δεν είναι σκόπιμο, αλλά η ζημιά που προκαλείται στην ενότητα είναι πραγματική, έστω και σιωπηλή.
Το σχήμα των συνάξεων έχει σημασία
Εφαρμόζοντας αυτό στο θέμα μας, οι κυκλικές σχέσεις είναι το περιβάλλον μέσα στο οποίο πρέπει να λαμβάνουν χώρα οι συνάξεις της εκκλησίας. Όπως επισημαίνεται στο βιβλίο The Circle Way: A Leader In Every Chair: «Ξοδεύουμε πολύ χρόνο προετοιμάζοντας περιεχόμενο, ατζέντες και διαχειριζόμενοι πολιτικές, αλλά σχεδόν δεν προσέχουμε το σχήμα των σχέσεων μέσα στο οποίο κάνουμε τη δουλειά.»
Όταν δεν υπάρχουν κυκλικές σχέσεις ως θεμέλιο της κοινής ζωής, δεν θα βιώσουμε την ενότητα που περιγράφουν τα παραπάνω εδάφια – και αυτή θα έπρεπε να είναι ο στόχος κάθε συγκέντρωσης.
Όπως στην αρχιτεκτονική ή στο ανθρώπινο σώμα, η δομή καθορίζει τη λειτουργία. Αν η δομή των σχέσεών σας δεν είναι κυκλική, δεν θα λειτουργήσετε σε ενότητα. Αυτό είναι χαρακτηριστικό του συστήματος του κόσμου.
Το βιβλίο συνεχίζει: «Μην υποθέσετε ούτε για ένα λεπτό ότι μπορείτε να μπερδέψετε ή να αγνοήσετε τη μορφή (δομή). Είναι το πιο ουσιώδες στοιχείο και προμηνύει το αποτέλεσμα της συνάντησης.»
Δεν έχει σημασία αν συγκεντρώνεστε σε μια μεγάλη αίθουσα ή σε ένα σαλόνι. Ο κύκλος αφορά στο σχήμα των σχέσεών σας και τη μορφή που παίρνουν οι συνάξεις σας.
Ένα ισότιμο μέλος σε κάθε καρέκλα
Για τους περισσότερους από εμάς, οι μικρές ομάδες που λειτουργούν με Βιβλικές αρχές είναι κάτι εντελώς ξένο. Μεγαλώσαμε σε θρησκευτικά και εκπαιδευτικά συστήματα όπου ο τρόπος συνάθροισης ήταν σειρές καθισμάτων, κοιτάζοντας τον αυχένα του μπροστινού μας και ακούγοντας μια διάλεξη, ή σε έναν κύκλο με έναν ορισμένο ηγέτη σε ένα παθητικό ακροατήριο.
Έτσι, αυτή η έννοια μπορεί να είναι καινούργια για πολλούς. Όμως είναι ο τρόπος του να είμαστε μαζί που προάγει και δίνει χώρο στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις κάθε πιστού ως παιδιού του Θεού.
Δημιουργεί και απαιτεί να υπάρχει ένα ισότιμο μέλος του σώματος σε κάθε καρέκλα.
Αλλάξτε τη διάταξη για να αλλάξετε την αλληλεπίδραση
Παρότι αυτή η έννοια είναι θεμελιώδης αλήθεια του Χριστιανισμού και της υγιούς μικρής ομάδας, χρειάζεται να αποφασίσουμε συνειδητά πώς αλληλεπιδρούμε. Αν δεν δημιουργήσουμε σκόπιμα το περιβάλλον και δεν λειτουργήσουμε με διαδικασίες και αρχές που διατηρούν τις σχέσεις μας κυκλικές, θα επιστρέψουμε πολύ εύκολα στις παλιές μας συνήθειες – μέσα σε λίγα λεπτά.
Αυτό που πρέπει να θυμόμαστε είναι το εξής:
Η ίδια η διάταξη καθορίζει τον τρόπο αλληλεπίδρασης· αν αλλάξουμε τη διάταξη, μπορούμε να αλλάξουμε και την αλληλεπίδραση.
Μπορούμε συνειδητά να αποφασίσουμε πώς θα τοποθετηθούμε και, συνεπώς, πώς θα σχετιστούμε. Υπάρχει ένα κάλεσμα να επιστρέψουμε στο σχέδιο του Θεού για τη διάταξη και την αλληλεπίδρασή μας.
Το σύστημα του κόσμου σχηματίζει τρίγωνα
Η επιδίωξη αυτού που θα ονομάσω «ψεύτικη δύναμη» (ο Ιησούς έδειξε τι είναι η αληθινή δύναμη) μας οδηγεί να σχηματίζουμε τρίγωνα αντί για κύκλους. Στην τριγωνική μορφή αλληλεπίδρασης βρίσκουμε αυτό που περιγράφουν οι Baldwin και Linnea…
«Ηγέτες τοποθετημένους στην κορυφή και ακόλουθους, υπαλλήλους και απλούς πολίτες στη βάση, με διαβαθμίσεις εξουσίας που αποδίδονται και διατηρούνται μέσα σε μια κοσμοθεωρία βασισμένη στο κύρος.»
Το σύστημα του κόσμου συγκεντρώνει τους ανθρώπους σε τρίγωνα. Είναι τόσο ενσωματωμένα στη ζωή μας, που τα δεχόμαστε ως έμφυτο ανθρώπινο χαρακτηριστικό. Τα αποδεχόμαστε ως την προεπιλεγμένη διάταξη των σχέσεων – ακόμη και στις περισσότερες οργανωμένες εκκλησίες και μικρές ομάδες.
Όμως δεν πρέπει να είναι έτσι στην Εκκλησία. Κάθε Χριστιανός είναι εξίσου σημαντικό παιδί του ίδιου Πατέρα, μέρος του ίδιου Σώματος με την ίδια Κεφαλή, ιερέας της ίδιας ιεροσύνης και ζωντανός λίθος του ίδιου οίκου.
Στα τρίγωνα υπάρχει συνεχής αγώνας για θέση μέσα στο υπονοούμενο πλέγμα εξουσίας. Εν Χριστώ, η θέση σου είναι πάντα ασφαλής και ίδια με κάθε άλλον που βρίσκεται μέσα σε Αυτόν.
Το πώς συγκεντρωνόμαστε και διαλεγόμαστε έχει σημασία
Αυτά είναι μερικά από όσα συμβαίνουν όταν βιώνουμε την εκκλησία ως κύκλο:
* Αντλούμε όλοι μαζί από την ίδια Πηγή
* Βιώνουμε συνέργεια (το συνολικό αποτέλεσμα είναι μεγαλύτερο από το άθροισμα των μερών)
* Βιώνουμε βάθος, αντέχουμε και επιλύουμε μακροχρόνιες συγκρούσεις και δημιουργούμε χώρο για θεραπεία
* Ζούμε αποτελεσματικές, ισότιμες, προσανατολισμένες στην ατζέντα αλληλεπιδράσεις που υποστηρίζουν και προάγουν την πνευματική μας πραγματικότητα εν Χριστώ
* Διανέμουμε την ηγεσία και την ευθύνη αντί να παλεύουμε γι’ αυτές
* Αναπτύσσουμε ενότητα αντί να ανταγωνιζόμαστε για θέσεις
Αυτές οι εμπειρίες δεν προορίζονται να είναι απλώς «θεωρητικές» ή μόνο πνευματικές αλήθειες. Είναι τα αποτελέσματα μιας σκόπιμης διάταξης.
Αν πράγματι υπάρχει ένα ισότιμο μέλος του σώματος σε κάθε καρέκλα, όπως διδάσκει η Βίβλος, τότε έχει σημασία πώς συναθροιζόμαστε και πώς διαλεγόμαστε.
Προάγουμε αυτή την πνευματική πραγματικότητα με τον τρόπο που το κάνουμε ή τη μειώνουμε;
— Michael Fleming
► Μπορεί να σ' ενδιαφέρει κι αυτό:
Η ελευθερία του λόγου είναι το θεμέλιο της θρησκευτικής μας ελευθερίας
«Πρέπει όμως να προσέξουμε: ο κύκλος από μόνος του είναι η μορφή, αλλά ο Χριστός είναι η ουσία. Αν η διάταξή μας είναι κυκλική αλλά η πηγή μας παραμένει ο "εαυτός", τότε ο κύκλος θα γίνει απλώς μια αρένα ανταλλαγής ανθρωπίνων απόψεων.
ΑπάντησηΔιαγραφήΌπως τονίζει ο Watchman Nee, η αληθινή οικοδομή συμβαίνει μόνο όταν το κάθε μέλος λειτουργεί υπό την Κεφαλή. Στον κύκλο, η ευθύνη μας δεν είναι απλώς "να μιλήσουμε", αλλά να μεταφέρουμε το μέτρο του Χριστού που μας έχει αναλογίσει.
Ο Κύκλος καταργεί τον "Μεσολαβητή": Δεν υπάρχει κανείς ανάμεσα σε εμάς και τον Θεό εκτός από τον Χριστό.
Ο Κύκλος απαιτεί την "Πηγή": Η αληθινή συνεισφορά δεν είναι η γνώση που αποκτήσαμε με το μυαλό (αερολογία), αλλά η Ζωή που κερδίσαμε μέσα από την υποταγή μας στις δυσκολίες που επέτρεψε ο Θεός (το "ξεφλούδισμα" του Fromke).
Στον κύκλο της Εκκλησίας, το "δικαίωμα λόγου" (Isigoria) είναι η μορφή, αλλά η υπακοή στην Κεφαλή είναι η δύναμη. Όταν συγκεντρωνόμαστε, ο στόχος δεν είναι να ακουστεί η φωνή μας, αλλά να ακουστεί η φωνή του Κυρίου μέσα από τα πολλά μέλη Του. Μόνο τότε ο κύκλος γίνεται "ναός Θεού εν Πνεύματι" και όχι μια απλή κοινωνική συνάθροιση.»