Συμμετοχικές συνάξεις της εκκλησίας: «Έκαστος έχει...» (2ο)

Το παρόν άρθρο αποτελεί συνέχεια του προηγουμένου:
Συμμετοχικές συνάξεις της εκκλησίας: «Έκαστος έχει...»

Αφού έδωσε οδηγίες για τη χρήση των γλωσσών και της προφητείας μέσα σε ένα πλαίσιο συμμερισμού, ο Παύλος κατέληξε: «εκείνα που σας γράφω, είναι εντολές του Kυρίου» (Α΄ Κορ. 14:37). Μια εντολή δεν είναι απλώς μια πρόταση. Είναι κάτι περισσότερο από μια καλή ιδέα. Οι οδηγίες στο Α΄ Κορινθίους 14 δεν είναι απλώς ενδιαφέρουσα ιστορία. Αυτοί οι κανονισμοί συμμετοχής σχετικά με τις γλώσσες και την προφητεία δεν ήταν απλώς περιγραφές των συνάξεων της πρωτοχριστιανικής εκκλησίας. Με κάποια έννοια ήταν δεσμευτικοί. Η εντολή του Κυρίου προϋποθέτει ένα ευρύτερο πλαίσιο ανοιχτής συμμετοχής από τους πολλούς.

Η πρότασή μας είναι να σκεφτείτε να εισαγάγετε τη συμμετοχική κοινή εμπειρία στην εκκλησία σας. Ίσως φοβάστε ότι δεν αξίζει τα πιθανά προβλήματα που μπορεί να δημιουργήσει. Θα θέλαμε όμως να επισημάνουμε ότι «εκεί που βόδια δεν υπάρχουν, το αμπάρι μένει αδειανό· τα γερά βόδια είναι που φέρνουν τον άφθονο καλό καρπό» (Παροιμ. 14:4 - ΕΒΕΤ). Η πιθανή ευλογία αξίζει το ρίσκο. Θυμηθείτε επίσης τις προειδοποιήσεις στο βιβλίο της Αποκάλυψης για τις εκκλησίες που παρακμάζουν.

Μερικοί στην Κόρινθο ήθελαν να διεξάγουν τις συνάξεις τους διαφορετικά από όσα ορίζονται στο Α΄ Κορινθίους 14. Τους τέθηκαν δύο ερωτήματα: «Mήπως από σας βγήκε ο λόγος του Θεού ή σε μόνους εσάς έφτασε;» (Α΄ Κορ. 14:36). Ο λόγος του Θεού προφανώς δεν ξεκίνησε από τους Κορινθίους, και βέβαια δεν ήταν οι μόνοι στους οποίους έφτασε. (Άρα ό,τι ίσχυε για την εκκλησία της Κορίνθου ισχύει και για εμάς.) Αυτές οι ερωτήσεις είχαν σκοπό να πείσουν τους πιστούς της Κορίνθου ότι δεν είχαν εξουσία να διεξάγουν τις συνάξεις τους με διαφορετικό τρόπο από εκείνον που όρισαν οι απόστολοι. Η αρχή της συμμετοχής έπρεπε να τηρείται.

Όταν το σώμα συνέρχεται, πρέπει ο χρόνος να επικεντρώνεται κυρίως στους ηγέτες της εκκλησίας ή είναι μια ευκαιρία για τον Θεό να μιλήσει μέσω πολλών αγίων προς τους συγκεντρωμένους; Η διεύρυνση της εστίασης ώστε να περιλαμβάνει τα μηνύματα πολλών ανθρώπων ενισχύει ολόκληρη την εκκλησία. Έτσι η εκκλησία δεν εξαρτάται τόσο πολύ από τα χαρίσματα ενός μόνο ανθρώπου. Συχνά, όταν ένας χαρισματικός ηγέτης φεύγει από μια εκκλησία, η προσέλευση πέφτει κατακόρυφα. Με τη συμμετοχή, μειώνεται η πιθανότητα να δημιουργηθεί μια «λατρεία προσωπικότητας». Ένα από τα επιχειρήματα του Μαρτίνου Λούθηρου για τη Μεταρρύθμιση αφορούσε στην ιεροσύνη όλων των πιστών. Πιστεύουμε πραγματικά στην ιεροσύνη του πιστού; Αν ναι, ίσως θα μπορούσαμε να το αποδείξουμε επιτρέποντας στους «ιερείς» να διακονούν κατά τη διάρκεια των συνάξεών μας.

Στις συνάξεις της εκκλησίας όπως σχεδιάστηκαν από τον Ιησού και τους αποστόλους, υπήρχε ελευθερία λόγου (το πρόσωπο δεν χρειαζόταν να είναι ηγέτης της εκκλησίας) — ένα ανοιχτό πλαίσιο για συμμερισμό και μαρτυρίες. Υπήρχε ελεύθερη άσκηση πνευματικών χαρισμάτων που περιλάμβαναν τον λόγο. Οι λεκτικές συνεισφορές στη σύναξη ήταν ο κανόνας. Η προσδοκία ήταν ότι οι πιστοί θα έρχονταν προετοιμασμένοι για μια συνάθροιση όπου «ο καθένας έχει κάτι». Αυτό οδηγούσε σε ανοιχτή, καθοδηγούμενη από το Πνεύμα συμμετοχή πολλών. Το κίνητρο για τους ανθρώπους να επιδιώκουν βαθύτερη μαθητεία είναι τεράστιο.

Ο Ρόλος της Ηγεσίας
Οι ηγέτες εκκλησιών που είναι νέοι στην ιδέα των συμμετοχικών συνάξεων είναι, δικαιολογημένα, προσεκτικοί. Με καλό λόγο φοβούνται πιθανά μη οικοδομητικά σενάρια. Ένας από τους ρόλους των ηγετών είναι να κρατούν τις συνάξεις της εκκλησίας στον σωστό δρόμο, ώστε να τηρείται η βασική αρχή ότι όλα πρέπει να γίνονται για οικοδομή. Ο λεξικογράφος Joseph Thayer όρισε τον επίσκοπο ως «άνθρωπο επιφορτισμένο με το καθήκον να βλέπει ότι όσα πρέπει να γίνουν από άλλους, να γίνονται σωστά». Περιέγραψε τον πρεσβύτερο ως εκείνον που «προΐσταται των συνάξεων». Αν μια σύναξη δεν είναι οικοδομητική, οι ηγέτες έχουν την ευθύνη να κάνουν τις απαραίτητες διορθώσεις.

Το Εφεσίους 4:11,12 αποκαλύπτει ότι καθήκον των ποιμένων-διδασκάλων είναι να εξοπλίζουν τους αγίους για τη διακονία. Αυτό περιλαμβάνει εκπαίδευση που τους προετοιμάζει να συνεισφέρουν ουσιαστικά σε μια συμμετοχική σύναξη. Αν οι Γραφές πράγματι αποκαλύπτουν ότι ο Θεός επιθυμεί να υπάρχουν τέτοιες συναθροίσεις, τότε μπορούμε να περιμένουμε ότι ο Θεός θα εργαστεί μέσω των ηγετών ώστε οι συναθροίσεις να είναι επιτυχημένες.

Υπάρχει τάξη σε ένα νεκροταφείο· όμως δεν υπάρχει ζωή. Είναι πολύ καλύτερο να ρισκάρουμε λίγη αταξία, για να υπάρχει ζωή. Πρέπει να εμπιστευτούμε το Άγιο Πνεύμα να εργαστεί στη ζωή μιας εκκλησίας.

Οικοδομητικές συμμετοχικές συνάξεις δεν συμβαίνουν «απλώς». Οι συναθροίσεις κατά το πρότυπο της Καινής Διαθήκης πρέπει να καθοδηγούνται από το Πνεύμα, και το Πνεύμα εργάζεται μέσω των ηγετών ώστε να υπάρχει οικοδομή. Οι ηγέτες λειτουργούν σαν προπονητές στα παρασκήνια, ενθαρρύνοντας και εκπαιδεύοντας ώστε όλοι να διακονούν σύμφωνα με τα πνευματικά τους χαρίσματα και όσα λέγονται να είναι οικοδομητικά.

Προοπτική
Είναι χρήσιμο να έχουμε μια σωστή προοπτική ως προς το γιατί η συμμετοχική εμπειρία είναι σημαντική και πώς χάθηκε. Αφού ο Θεοδόσιος έκανε τον Χριστιανισμό επίσημη θρησκεία της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας (380 μ.Χ.), μεγάλοι ειδωλολατρικοί ναοί μετατράπηκαν συχνά σε εκκλησιαστικά κτίρια. Οι συνάξεις μεταφέρθηκαν από τη σχετική οικειότητα των ρωμαϊκών οικιών σε τεράστιες, απρόσωπες βασιλικές. Αυτές οι μεγάλες λειτουργίες φυσικά μετατράπηκαν σε «παραστάσεις» από επαγγελματίες. Η διαλογική διδασκαλία έδωσε τη θέση της σε εύγλωττους μονολόγους. Ο αυθορμητισμός χάθηκε, και μαζί του η αρχή της συμμετοχής.

Η διάσταση του «ο ένας τον άλλον» στις συνάξεις έγινε πρακτικά αδύνατη. Το «ο καθένας έχει κάτι» έγινε «μόνο ένας έχει». Η ανεπισημότητα μετατράπηκε σε επισημότητα. Οι εκκλησιαστικοί ηγέτες άρχισαν να φορούν ιδιαίτερα ιερατικά ενδύματα. Βοηθήματα λατρείας όπως θυμίαμα, εικόνες, κεριά και θεατρικές κινήσεις χεριών εισήχθησαν.

Στο βιβλίο A Lion Handbook — The History of Christianity, ο πάστορας της Εκκλησίας της Σκωτίας Henry Sefton έγραψε: «Η λατρεία στην κατ' οίκον εκκλησία ήταν συμμετοχική και όλοι όσοι ήταν παρόντες συνεισέφεραν… αυτό άλλαξε από “μια συλλογική πράξη όλης της εκκλησίας” σε “μια λειτουργία που τελείτο από τον κλήρο και την οποία απλώς άκουγαν οι λαϊκοί”.»

Πολλοί θεωρούν τις παραδοσιακές λατρευτικές συνάξεις συμμετοχικές απλά και μόνο επειδή η εκκλησία συμμετέχει σε ανταποκριτικές αναγνώσεις («Αμήν!»), λαμβάνει τον Δείπνο του Κυρίου, απολαμβάνει ή και ψάλλει εκκλησιαστικούς ύμνους και προσφέρει οικονομικά. Αυτά είναι θετικά στοιχεία λατρείας· όμως δεν αποτελούν πραγματικά ανοιχτή μορφή.

Ο Gordon Fee παρατήρησε: «Σε γενικές γραμμές, η ιστορία της εκκλησίας δείχνει ότι στη λατρεία δεν εμπιστευόμαστε ιδιαίτερα την ποικιλομορφία του σώματος. Η οικοδομή πρέπει πάντοτε να είναι ο κανόνας, και αυτό συνεπάγεται τάξη ώστε όλοι να μαθαίνουν και να ενθαρρύνονται. Όμως δεν αποτελεί τιμή για την ιστορική εκκλησία ότι, επιλέγοντας την “τάξη”, επέλεξε επίσης να σιγήσει τη διακονία των πολλών».
 
Αντί για «καναπεδάτους θεατές», έχουμε εκπαιδεύσει τον λαό του Θεού να είναι «στασιδένιοι θεατές». Πολλοί αισθάνονται ότι θα μπορούσαν εξίσου καλά να μείνουν στο σπίτι και να παρακολουθήσουν την «εκκλησία» από την τηλεόραση. Η μη επιτρεπόμενη διακονία των πολλών μπορεί να οδηγήσει σε απάθεια, όπως φαίνεται στο αστείο για μια δασκάλα Κυριακού σχολείου που ρώτησε τα παιδιά: «Γιατί πρέπει να είμαστε ήσυχοι στην εκκλησία;» Και ένα μικρό κορίτσι απάντησε: «Επειδή κάποιοι κοιμούνται εκεί μέσα».

Η λεκτική συμμετοχή των μελών επιτρέπει μεγαλύτερη ενέργεια του Πνεύματος, επειδή δίνει χώρο να ανθίσουν τα πολλά χαρίσματα διακονίας. Σύμφωνα με όσα γράφει ο Παύλος στο Α΄ Κορινθίους 14, ο Θεός μπορεί να βάλει στην καρδιά αρκετών πιστών — ανεξάρτητα ο ένας από τον άλλον — να φέρουν μια σύντομη μαρτυρία ή έναν λόγο ενθάρρυνσης, να οδηγήσουν σε προσευχή ή να φέρουν έναν ύμνο. Επιπλέον εφαρμογές και παραδείγματα μπορούν να προστεθούν από το σώμα για να ενισχύσουν μια διδασκαλία. Οι πιστοί θα μπορούσαν να κάνουν ερωτήσεις ή να σχολιάσουν κατά τη διάρκεια ή μετά τον χρόνο διδασκαλίας. Οι νέοι πιστοί μαθαίνουν να σκέφτονται με τον νου του Χριστού καθώς παρατηρούν τους πιο ώριμους να συμμετέχουν ενεργά στη σύναξη. Η ωριμότητα αυξάνεται σημαντικά. Οι αδελφοί αρχίζουν να αισθάνονται τη σύναξη δική τους. Αναλαμβάνουν ευθύνη για τη ροή της, καθώς γίνονται ενεργοί συμμετέχοντες αντί για παθητικοί θεατές/ακροατές. Έτσι επιτυγχάνεται η οικοδομή.

Πολιτισμική Αντίσταση
Στη Δύση, οι συμμετοχικές συναθροίσεις αντί των συναθροίσεων τύπου παράστασης είναι αντίθετες προς την κουλτούρα. Πολλοί αισθάνονται άβολα με τη συμμετοχική συνεισφορά. Μια Βαπτιστική εκκλησία που το δοκίμασε τις Κυριακές το βράδυ, είδε απότομη πτώση στην προσέλευση. Κάποιοι παραπονέθηκαν ότι δεν ήθελαν να ακούνε τις γνώμες «ερασιτεχνών», αλλά καλογυαλισμένες παρουσιάσεις από επαγγελματίες ποιμένες.

Η διδασκαλία, η εκπαίδευση και η προετοιμασία από την ηγεσία είναι απαραίτητες για να προετοιμαστεί ο λαός του Θεού για συμμετοχή. Το τυπικό μέλος εκκλησίας δεν είναι επαγγελματίας ομιλητής· έτσι η πιθανότητα ατελών παρουσιάσεων είναι πάντα παρούσα. Ωστόσο, «η αγάπη όλα τα υπομένει» (Α΄ Κορ. 13:7).

Αν οι συμμετοχικές συνάξεις είναι πραγματικά επιθυμία — και εντολή! — του Χριστού, τότε τελικά δεν έχει σημασία πόσο παράξενες φαίνονται στον πολιτισμό μας. Όπως το πολύτιμο μαργαριτάρι, το όφελος αξίζει το κόστος. Οι άνθρωποι θα γίνουν πιο δεκτικοί όταν διδαχθούν την υπακοή στον Λόγο του Θεού και κατανοήσουν ότι πρόκειται για Βιβλική έννοια.

Το «Ηχητικό Φράγμα»
Μετά από χρόνια παθητικής παρακολούθησης λατρευτικών συνάξεων, οι περισσότεροι Χριστιανοί έχουν συνηθίσει να κάθονται σιωπηλοί στην εκκλησία σαν να βλέπουν τηλεόραση. Χρειάζεται υπομονετική ενθάρρυνση για να ξεπεραστεί αυτό. Η ουσιαστική συμμετοχή αρχικά θα φαίνεται αμήχανη. Συνεχής ενθάρρυνση από την ηγεσία μπορεί να είναι απαραίτητη μέχρι να «σπάσει το ηχητικό φράγμα». Κατά τη διάρκεια της εβδομάδας οι ηγέτες μπορούν να εργάζονται στα παρασκήνια, ενθαρρύνοντας τους αδελφούς να συμμεριστούν. Το να ζητηθεί από άνδρες να οδηγούν την εβδομαδιαία προσευχή ή τη δημόσια ανάγνωση της Γραφής, μπορεί να τους βοηθήσει να ξεπεράσουν τη διστακτικότητά τους.

Η ανοιχτή συμμετοχή δεν αποκλείει την προσωπική προετοιμασία. Κάθε αδελφός πρέπει να ενθαρρύνεται να σκέφτεται εκ των προτέρων πώς ο Κύριος μπορεί να τον χρησιμοποιήσει για να οικοδομήσει την εκκλησία (Εβρ. 10:25). Αν ένα νήμα τεντωθεί στην επιφάνεια ενός ρυακιού, διάφορα πράγματα που διαφορετικά θα περνούσαν, θα πιαστούν σε αυτό καθώς περνάει η μέρα. Παρόμοια, το να σκέφτεται κανείς όλη την εβδομάδα τι θα φέρει στην επόμενη συνάθροιση, βοηθά πολύ. Αν κανείς δεν έφερνε φαγητό σε μια οικογενειακή  συγκέντρωση, δεν θα υπήρχε ιδιαίτερο γεύμα. Αν κανείς δεν έρχεται στις συμμετοχικές συνάξεις προετοιμασμένος να συνεισφέρει, δεν θα υπάρχει μεγάλη συνεισφορά.

Θα μπορούσαν να τεθούν στους αδελφούς ερωτήσεις όπως:
– Τι σου έδειξε ο Κύριος αυτή την εβδομάδα στον χρόνο που πέρασες μαζί Του;
– Υπάρχει κάποια μαρτυρία που θα ήθελε ο Κύριος να μοιραστείς;
– Μπορείς να ξεκινήσεις μια συμπροσευχή;
– Υπάρχει ένας ύμνος που θα οικοδομήσει την εκκλησία;
– Υπάρχει κάποιο θέμα ή χωρίο της Γραφής για διδασκαλία;
– Είχες νίκη πάνω στην αμαρτία αυτή την εβδομάδα;
– Ποιο έργο χάρης έκανε ο Θεός στη ζωή σου;

Η χειρότερη αιτία έλλειψης συμμετοχής είναι η απουσία πνευματικού περιεχομένου για συμμερισμό. Πολλοί Χριστιανοί ούτε περπατούν με τον Κύριο ούτε ζουν ζωή πληρωμένη με το Πνεύμα. Τέτοιοι πνευματικά νωθροί πιστοί έχουν ελάχιστα αξιόλογα να μοιραστούν την Κυριακή.

Οικοδομητικές συμμετοχικές συνάξεις συμβαίνουν μόνο όταν τα μέλη της εκκλησίας μένουν ενωμένα με τον Ιησού. Πολύ συχνά, η λειτουργική τυπικότητα και η κυριαρχία του Κλήρου γίνονται ένα απαραίτητο κάλυμμα για τη σαρκικότητα της εκκλησίας. Αντίθετα, η ειλικρινής συνεισφορά και η εξομολόγηση στη σύναξη μπορούν να φέρουν εκείνους που ζουν υποκριτικά, κάτω από έλεγχο συνείδησης ώστε να μετανοήσουν για την αμαρτία τους.

Η υπακοή είναι μεταδοτική!

Οι άνθρωποι που αγαπούν τον Ιησού, δεν έρχονται στην εκκλησία για να λατρεύσουν — φέρνουν τη λατρεία τους μαζί τους.

— Stephen E. Atkerson

Διαβάστε σχετικά του ιδίου:
Υπάρχει σίγουρα καλύτερος τρόπος...